Επιτυχία Υποψηφίου

Τεχνικές μετατόπισης της προσοχής από τα αρνητικά συναισθήματα στις θετικές πλευρές ενός ατόμου ή μιας κατάστασης

Τα αρνητικά συναισθήματα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας και συχνά λειτουργούν ως μηχανισμοί προειδοποίησης για πιθανές απειλές ή δυσκολίες. Ωστόσο, όταν η προσοχή εστιάζεται υπερβολικά σε αυτά, μπορεί να οδηγήσει σε γνωστική παραμόρφωση, μείωση της ψυχικής ευεξίας και δυσκολία στις διαπροσωπικές σχέσεις. Η σκόπιμη μετατόπιση της προσοχής προς τις θετικές πλευρές ενός ατόμου ή μιας κατάστασης αποτελεί βασική δεξιότητα συναισθηματικής ρύθμισης και έχει μελετηθεί εκτενώς στη σύγχρονη ψυχολογία [1].

Μία από τις πιο αποτελεσματικές τεχνικές είναι η γνωστική αναδόμηση, η οποία προέρχεται από τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία. Η τεχνική αυτή περιλαμβάνει την αναγνώριση των αυτόματων αρνητικών σκέψεων και την αντικατάστασή τους με πιο ρεαλιστικές και ισορροπημένες ερμηνείες. Για παράδειγμα, αντί να εστιάζει κανείς αποκλειστικά σε ένα αρνητικό χαρακτηριστικό ενός ατόμου, μπορεί να αναζητήσει αποδείξεις για θετικές συμπεριφορές ή προθέσεις που συνυπάρχουν [2]. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η συναισθηματική φόρτιση και ενισχύεται η ψυχική ανθεκτικότητα.

Μια δεύτερη σημαντική προσέγγιση είναι η καλλιέργεια της ευγνωμοσύνης. Έρευνες δείχνουν ότι η συνειδητή εστίαση σε στοιχεία για τα οποία νιώθει κανείς ευγνωμοσύνη αυξάνει τα θετικά συναισθήματα και μειώνει την επίδραση των αρνητικών [3]. Η πρακτική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί μέσω ημερολογίου ευγνωμοσύνης ή μέσω σύντομων νοητικών ασκήσεων, κατά τις οποίες το άτομο αναγνωρίζει θετικές πτυχές μιας κατάστασης, ακόμη και αν αυτή είναι συνολικά δύσκολη.

Η ενσυνειδητότητα (mindfulness) αποτελεί επίσης μια αποτελεσματική τεχνική μετατόπισης της προσοχής. Μέσω της μη επικριτικής παρατήρησης των σκέψεων και των συναισθημάτων, το άτομο μαθαίνει να μην ταυτίζεται πλήρως με τα αρνητικά βιώματα. Αυτό επιτρέπει την αποστασιοποίηση από την αρνητική συναισθηματική εμπειρία και τη δημιουργία χώρου για την αναγνώριση θετικών στοιχείων που διαφορετικά θα περνούσαν απαρατήρητα [4].

Επιπλέον, η επαναπλαισίωση (reframing) μιας κατάστασης μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά. Η τεχνική αυτή περιλαμβάνει την αλλαγή της οπτικής γωνίας με την οποία ερμηνεύεται ένα γεγονός, αναζητώντας πιθανά οφέλη, μαθήματα ή ευκαιρίες προσωπικής ανάπτυξης. Ακόμη και δυσάρεστες καταστάσεις μπορούν να ιδωθούν ως αφορμές για αυτογνωσία ή ενίσχυση δεξιοτήτων αντιμετώπισης [5].

Τέλος, η ενίσχυση των θετικών διαπροσωπικών εμπειριών συμβάλλει στη σταδιακή μετατόπιση της προσοχής. Η συνειδητή ανάκληση θετικών αναμνήσεων που σχετίζονται με ένα άτομο ή η εστίαση σε στιγμές συνεργασίας και κατανόησης μπορεί να εξισορροπήσει την αρνητική εικόνα που έχει δημιουργηθεί [6]. Με την επανάληψη αυτής της πρακτικής, ο εγκέφαλος εκπαιδεύεται να αναγνωρίζει πιο εύκολα τα θετικά στοιχεία.

Συμπερασματικά, η μετατόπιση της προσοχής από τα αρνητικά στα θετικά δεν αποτελεί άρνηση της πραγματικότητας, αλλά μια συνειδητή επιλογή ισορροπημένης αντίληψης. Μέσω τεχνικών όπως η γνωστική αναδόμηση, η ευγνωμοσύνη, η ενσυνειδητότητα και η επαναπλαισίωση, το άτομο μπορεί να ενισχύσει τη συναισθηματική του ευεξία και να βελτιώσει τις σχέσεις του με τους άλλους και με τον εαυτό του.

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1. Gross JJ. Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychol Inq. 2015;26(1):1–26.
2. Beck JS. Cognitive behavior therapy: Basics and beyond. 2nd ed. New York: Guilford Press; 2011.
3. Emmons RA, McCullough ME. Counting blessings versus burdens: An experimental investigation of gratitude and subjective well-being. J Pers Soc Psychol. 2003;84(2):377–389.
4. Kabat-Zinn J. Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clin Psychol Sci Pract. 2003;10(2):144–156.
5. Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal, and coping. New York: Springer; 1984.
6. Fredrickson BL. The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. Am Psychol. 2001;56(3):218–226.

Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.