Επιτυχία Υποψηφίου

Η λήψη πρωινού από τους εφήβους συμβάλλει θετικά στην ευεξία τους και τη βελτίωση των σχολικών τους επιδόσεων©

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης MD, ORL, DDS, PhD, Αικατερίνη Γκέλη MD, Radiologist

Το πρωινό θεωρείται ότι προσφέρει μια σειρά από οφέλη στην ποιότητα της διατροφής, την υγεία, τη ρύθμιση της όρεξης και τη γνωστική απόδοση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι το πρωινό είναι το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας[1].

H έλλειψη πρωινού προκαλεί μεταβολικές και ορμονικές αλλαγές, που επηρεάζουν την  ανταπόκριση στις τροφές που καταναλώνονται αργότερα το πρωί, καθώς και διαφορές στην υποκειμενική όρεξη και αντισταθμιστική αύξηση της ενεργειακής πρόσληψης[2].

Υπήρξαν αναφορές δασκάλων στο  Ηνωμένο Βασίλειο που περιέγραφαν ότι μαθητές τους  έφτασαν στο σχολείο πεινασμένοι. Η κακή διατροφική πρόσληψη κατά την παιδική ηλικία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης, τόσο βραχυπρόθεσμων, όσο και μακροπρόθεσμων προβλημάτων υγείας. Η κατανάλωση πρωινού έχει σχετιστεί με πολλά αποτελέσματα, όπως καλύτερη ποιότητα διατροφής και υγιέστερο βάρος. Ωστόσο, η παράλειψη πρωινού είναι μια συχνή συμπεριφορά των νέων, ιδιαίτερα των εφήβων και των ατόμων που προέρχονται  από χαμηλότερες κοινωνικοοικονομικές ομάδες, που είναι λιγότερο πιθανό να τηρούν τις διατροφικές συστάσεις και τους διατροφικούς στόχους[3]. 

Οι έφηβοι που χάνουν γεύματα μπορεί να διατρέχουν κίνδυνο κακής διατροφής, ανθυγιεινών διατροφικών προτύπων, διατροφικών διαταραχών ή άλλες ανθυγιεινές συμπεριφορές ελέγχου του βάρους. 

Το 2022 η Allison H MacNeil  και οι συνεργάτες  τηςμελέτησαν επί 5 συνεχόμενες ημέρες , καθημερινα, στο τέλος της σχολικής ημέρας  σε δύο δημόσια σχολεία   σε ένα  κοινοτικό δείγμα 133 μαθητών της 5ης και 6ης τάξης  (50,4% αγόρια, μέσης ηλικίας = 10,77, 19,5% έγχρωμα) δύο δημόσιων σχολείων τις βασικές κοινωνικοδημογραφικές μετρήσεις στην αρχή της ημέρας και ημερήσιες μετρήσεις στο τέλος της σχολικής ημέρας.

Οι μετρήσεις  περιελάμβαναν θετικά και αρνητικά συναισθήματα που είχαν σχέση με την λήψη  πρωινού, μεσημεριανού γεύματος και της πείνας. Μεταξύ των νέων που συμμετείχαν, το 27,8% έχασε το πρωινό τουλάχιστον μία φορά, το 15,0% έχασε το μεσημεριανό γεύμα τουλάχιστον μία φορά και το 26,3% ένιωσε πείνα τουλάχιστον μία φορά. Η έλλειψη πρωινού συσχετίστηκε με αυξημένο αρνητικό συναίσθημα και η έλλειψη μεσημεριανού γεύματος σχετιζόταν τόσο με αυξημένη αρνητική επίδραση, όσο και με μειωμένη θετική επίδραση ( B = -0,80, p = 0,002). Η πείνα δεν σχετιζόταν με το καθημερινό συναίσθημα[4].

Μια σειρά από μελέτες αναφέρουν τα οφέλη για την υγεία για τα παιδιά και τους εφήβους που καταναλώνουν πρωινό. Η παράλειψη πρωινού είναι αρκετά συχνή σε παιδιά και εφήβους και αυξάνεται, όσο μεγαλώνουν τα παιδιά. Το πρωινό μπορεί να βελτιώσει τη διατροφή των παιδιών συμβάλλοντας θετικά στην ημερήσια πρόσληψη θρεπτικών συστατικών, αυξάνοντας την πρόσληψη βασικών θρεπτικών συστατικών, όπως οι φυτικές ίνες και το ασβέστιο και παρέχει την ευκαιρία εκπλήρωσης  των συστάσεων των Διατροφικών Οδηγιών για τα άτομα όλων των ηλικιών.

Το πρωινό συνδέεται επίσης με πιο υγιεινές διατροφικές επιλογές. Οι συγχρονικές μελέτες υποστηρίζουν ότι η συχνότερη κατανάλωση πρωινού μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά και τους εφήβους να διατηρήσουν ένα υγιές βάρος. Η κατανάλωση πρωινού μπορεί να προσφέρει κάποιο όφελος για τη γνωστική λειτουργία (ικανότητα σκέψης και επάρκεια μνήμης) και τα ακαδημαϊκά επιτεύγματα.

 Το πρωινό είναι μια πτυχή ενός υγιεινού τρόπου ζωής που μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της  βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης υγείας  και ευεξίας  των παιδιών και των εφήβων. Οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να προωθήσουν την υγιεινή κατανάλωση πρωινού σε παιδιά και εφήβους και να ανατρέψουν  τα εμπόδια της κατανάλωσης πρωινού και εστιάζοντας σε άτομα που μπορεί να είναι πιο πιθανό να παραλείπουν το πρωινό σε τακτική βάση[5].

Οι έρευνες στη διεθνή βιβλιογραφία δείχνουν ότι η κατανάλωση πρωινού συμβάλλει στην καθημερινή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών, βοηθά τους εφήβους να τηρούν τις διατροφικές συστάσεις, σχετίζεται με πιο υγιεινές διατροφικές επιλογές κατά τη διάρκεια της ημέρας και τη συμμετοχή τους σε σωματική δραστηριότητα, συμβάλλει στη διατήρηση ενός υγιούς βάρους και επηρεάζει θετικά την ψυχοκοινωνική λειτουργία, τη γνωστική λειτουργία, τη διάθεση και την ακαδημαϊκή απόδοση[6]. 

Η παράλειψη πρωινού είναι μια συνηθισμένη  αιτία μείωσης των ακαδημαϊκών επιδόσεων των μαθητών

Αρκετές μελέτες σε διάφορες χώρες έχουν δείξει μια σχέση μεταξύ της κατανάλωσης πρωινού και των βελτιωμένων ακαδημαϊκών αποτελεσμάτων, π.χ.:

Στην Αυστραλία,  Το πρωινό αναφέρεται συχνά ως το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας και ζωτικής σημασίας για την ακαδημαϊκή λειτουργία των μαθητών στο σχολείο. Αν και πολλές έρευνες έχουν συνδέσει την κατανάλωση πρωινού των μαθητών με καλύτερες επιδόσεις, υπήρξε συζήτηση για το γιατί και πώς το πρωινό έχει ακαδημαϊκά οφέλη. To 2024 o Andrew J Martin  και οι συνεργάτες του  δημοσίευσαν τα αποτελέσματα της  μελέτης που έκαναν τους σε  648 Αυστραλούς  μαθητές γυμνασίου, στους οποίους διερεύνησαν:

 (α) Τον ρόλο της κατανάλωσης πρωινού και της ποιότητας του πρωινού στα αυτοαναφερόμενα κίνητρα των μαθητών και την επίτευξή τους σε ένα τεστ επιστήμης,

(β) Τον ρόλο του κινήτρου στη διαμεσολάβηση της σχέσης μεταξύ κατανάλωσης πρωινού και ποιότητας και επίδοσης των μαθητών και

(γ) Τον βαθμό στον οποίο τα αποτελέσματα της κατανάλωσης πρωινού μετριάζονται από την ποιότητα του πρωινού (π.χ., περισσότερα λαχανικά νερό, λιγότερα ζαχαρούχα ποτά, επεξεργασμένο κρέας, γρήγορο φαγητό σε πακέτο, ανθυγιεινά σνακ).

Τα ευρήματα έδειξαν ότι πέρα ​​από τις επιδράσεις των προσωπικών παραγόντων, του σπιτιού και της τάξης, η κατανάλωση πρωινού προέβλεψε υψηλότερη προσαρμοστική διάθεση (θετική) , η ποιότητα του πρωινού προέβλεψε χαμηλότερη δυσπροσαρμοστική (αρνητική) διάθεση και με τη σειρά τους, τα προσαρμοστικά (θετικά) και δυσπροσαρμοστικά (αρνητικά)αποτελέσματα προέβλεψαν την πρόοδό των μαθητών. 

 Επιπλέον, η προσαρμοστική διάθεση μεσολάβησε σημαντικά στη σχέση μεταξύ κατανάλωσης πρωινού και της προόδου  και επιτυχίας των μαθητών. Η επίδραση της κατανάλωσης πρωινού μετριάστηκε από την ποιότητα του πρωινού, έτσι ώστε η κατανάλωση πρωινού υψηλής ποιότητας το πρωί συνδέθηκε με τα υψηλότερα επίπεδα προσαρμοστικής διάθεσης και επιτυχίας (p < 0,05) αργότερα, κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τα ευρήματα έχουν επιπτώσεις στην εκπαιδευτική πρακτική και την πολιτική που επιδιώκει να προωθήσει ένα υγιές ξεκίνημα της σχολικής ημέρας για τη βελτιστοποίηση των κινήτρων και των επιτευγμάτων των μαθητών[7].

Επιπτώσεις της λήψης πρωϊνού  στην υγεία

Το υπερβολικό βάρος/παχυσαρκία στην παιδική ηλικία είναι ένα από τα κρίσιμα προβλήματα για τη δημόσια υγεία. Έχει προταθεί ότι υπάρχει σχέση μεταξύ της παράλειψης πρωινού και της παχυσαρκίας. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι αντικρουόμενα. To 2019 o  Edris Ardeshirlarijani  και οι συνεργάτες του δημοσίευσαν τα απότελέσματα της έρευνάς τους που έκαναν σε Από 3276 δημοσιεύσεις,, όπου βρήκαν ότι Ο κίνδυνος παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους που παρέλειψαν το πρωινό ήταν 43% μεγαλύτερος από αυτούς που έτρωγαν τακτικά πρωινό σε συγχρονικές μελέτες, ενώ δεν βρέθηκε σημαντική σχέση σε μελέτες κοόρτης. Ωστόσο, λόγω της υψηλής ετερογένειας και των περιορισμένων μελετών κοόρτης, τα ευρήματα θα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή[8].

Η έλλειψη ή/και η σπάνια πρόσληψη πρωινού στο σπίτι, η συχνή κατανάλωση φαστ φουντ, οι χαμηλές μερίδες φρούτων, λαχανικών, γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων την ημέρα, με συχνή κατανάλωση γλυκών/ζαχαρωτών και ανθρακούχων ποτών είναι όλα προγνωστικά για την παχυσαρκία και το υπερβολικό βάρος μεταξύ των αγοριών μαθητών[9].

Δεδομένων αυτών των ευρημάτων, είναι σημαντικό να προωθείται η τακτική κατανάλωση πρωινού μεταξύ των εφήβων για να υποστηριχθεί, τόσο η ακαδημαϊκή επιτυχία, όσο και η γενική υγεία τους. Οι γονείς, τα σχολεία και οι κοινότητες μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση ότι, τα νεαρά άτομα έχουν πρόσβαση σε θρεπτικά πρωινά γεύματα.Η παράλειψη του πρωινού συνδέεται με κακές ακαδημαϊκές επιδόσεις των μαθητών του γυμνασίου και του λυκείου.

Bιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1.Adolphus K, Bellissimo N, Lawton CL, Ford NA, Rains TM, Totosy de Zepetnek J, Dye L. Methodological Challenges in Studies Examining the Effects of Breakfast on Cognitive Performance and Appetite in Children and Adolescents. Adv Nutr. 2017 Jan 17;8(1):184S-196S.

2.Astbury NM, Taylor MA, Macdonald IA. Breakfast consumption affects appetite, energy intake, and the metabolic and endocrine responses to foods consumed later in the day in male habitual breakfast eaters. J Nutr. 2011 Jul;141(7):1381-9.

3.Gibson-Moore H, Spiro A, Stanner S. No food for thought-How important is breakfast to the health, educational attainment and wellbeing of school-aged children and young people? Nutr Bull. 2023 Dec;48(4):458-481.

4.MacNeil AH, Farrell-Reeves A, Elgar FJ, Dirks MA. Food and Mood: Daily Associations Between Missed Meals and Affect Among Early Adolescents. J Clin Child Adolesc Psychol. 2022 Jul 26:1-8.

5.Rampersaud GC. Benefits of Breakfast for Children and Adolescents: Update and Recommendations for Practitioners. American Journal of Lifestyle Medicine. 2009;3(2):86-103.

6.American Dairy Association and Dairy Council, Inc. The Nutritional and Academic Implications of Breakfast. Supporting Methods for Increasing Breakfast Consumption among Children and Adolescents. North Syracuse, NY: American Dairy Association and Dairy Council, Inc.; 2009.

7.Andrew J Martin, Keiko C P Bostwick, Emma C Burns , Vera Munro-Smith, Tony George, Roger Kennett, Joel Pearson. A healthy breakfast each and every day is important for students’ motivation and achievement.  J Sch Psychol. 2024 Jun:104:101298. doi: 10.1016/j.jsp.2024.101298. Epub 2024 Mar 29.

8.Ardeshirlarijani E, Namazi N, Jabbari M, Zeinali M, Gerami H, Jalili RB, Larijani B, Azadbakht L.The link between breakfast skipping and overweigh/obesity in children and adolescents: a meta-analysis of observational studies. J Diabetes Metab Disord. 2019 Nov 28;18(2):657-664.

9.Amin TT, Al-Sultan AI, Ali A. Overweight and obesity and their relation to dietary habits and socio-demographic characteristics among male primary school children in Al-Hassa, Kingdom of Saudi Arabia. Eur J Nutr. 2008 Sep;47(6):310-8.

Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.