Μπορεί να πάθει κανείς δηλητηρίαση, τρώγοντας τους σπόρους των μήλων;©
By Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης and Αικατερίνη Γκέλη

Μπορεί να πάθει κανείς δηλητηρίαση, τρώγοντας τους σπόρους των μήλων;©

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD), Αικατερίνη Γκέλη (ΜD, Radiologist)         Το μήλο είναι πολύτιμο φρούτο, όταν τρώγει κανείς τη σάρκα και τις φλούδες του, που είναι πλουσιότατες σε αντιοξειδωτικές πολυφαινόλες. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες μήλων.

Η κάθε ποικιλία μήλου χαρακτηρίζεται διατροφικά από το αν η σάρκα του μήλου έχει υψηλό ή χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, όπως π.χ. τα πράσινα ξυνόμηλα που συστήνονται στα άτομα με προδιάθεση στο σάκχαρο.Τα μήλα περιέχουν στο κέντρο τους μαύρους σπόρους, οι οποίοι συνήθως δεν είναι βρώσιμοι και αποφεύγονται εξαιτίας της πικρής γεύσης τους. Μπορεί όμως κατά τύχη να καταπιεί ή να μασήσει κανείς μαζί με τη σάρκα και τους σπόρους του μήλου.

Παραδοσιακά, σε πολλούς λαούς είναι εδραιωμένη παραδοσιακά η άποψη ότι οι σπόροι των μήλων είναι δηλητηριώδεις. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι οι σπόροι των μήλων είναι ακίνδυνοι και ότι μπορεί κανείς να τους τρώγει μασώντας τους ή να τους καταπίνει αποξηραμένους.

Επιστημονικές γνώσεις που αφορούν την κατανάλωση των σπόρων των μήλων

Οι μηλόσποροι περιέχουν τη χημική ένωση αμυγδαλίνη. Η αμυγδαλίνη αποτελεί το κύριο συστατικό των σπόρων των φυτών της οικογενείας των Αμυγδαλοειδών, της τάξης των Ροδωδών, όπως τα βερίκοκα, ροδάκινα, νεκταρίνια, μήλα, δαμάσκηνα, κεράσια και τα αμύγδαλα (ιδιαιτέρως τα πικραμύγδαλα).

Η αμυγδαλίνη είναι μια κυανογόνος γλυκοσίδη, που χρησιμοποιείται στην εναλλακτική ιατρική για την πρόληψη του καρκίνου, ανακούφιση από τον πυρετό, την καταστολή του βήχα και το σβήσιμο της δίψας [1].

Η αμυγδαλίνη των σπόρων των μήλων συμμετέχει στην άμυνα χημικής προστασίας του δένδρου της μηλιάς. Όσο οι σπόροι παραμένουν άθιχτοι είναι ακίνδυνοι, όταν όμως θραυτούν, η μασηθούν ή πέφτουν  η αμυγδαλίνη διασπάται προς κυανίδιο του υδρογόνου, το οποίο μπορεί να δράσει σαν δηλητήριο για τα ζώα και τους ανθρώπους. Η περιεκτικότητα σε αμυγδαλίνη των επεξεργασμένων χυμών μήλου είναι απίθανο να προκαλεσει προβλήματα υγείας στους καταναλωτές [2].

Από τις έρευνες που έχουν γίνει μέχρι τώρα δεν έχουν βρεθεί πειστικές αποδείξεις ότι η αμυγδαλίνη  προκαλεί μια γρήγορα διακριτή υποχώρηση του καρκίνου σε καρκινοπαθείς. Επίσης δεν υπάρχουν αποδείξεις  ότι η καθαρή αμυγδαλίνη , που χορηγείται σε θεραπευτική δόση  προκαλεί τοξικότητα.

Δεν έχουν ακόμη επαρκώς ερευνηθεί οι απόψεις που αφορούν τη πραγματική θεραπευτική αξία της χορηγούμενης  αμυγδαλίνης [3].

Τα άλατα του κυανιδίου έχουν χρησιμοποιηθεί ως δηλητήρια για εγκληματικούς σκοπούς, όταν χορηγούνται σε μεγάλη δόση. Το κυανίδιο ανακόπτει την οξυγόνωση των κυττάρων και μπορεί να προκαλέσει το θάνατο μέσα σε λίγα λεπτά, αν ληφθεί μια μεγάλη δόση του.

Η ανοχή του οργανισμού προς το κυανίδιο

Η κατανάλωση  0.2–1.6 mg κυανιδίου για κάθε 0.5–3.5 mg/kg βάρους σώματος  μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή δηλητηρίαση, που εκδηλώνεται με κώμα, παράλυση καρδιακή και πνευμονική ανεπάρκεια ή ακόμη και θάνατο [4].

Για ένα άτομο σωματικού βάρους 81 kg η ποσότητα κυανιδίου, που του μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση είναι τα   41–286 mg. Η λήψη μικρότερης ποσότητας κυανιδίου μπορεί να προκαλέσει ηπιότερα συμπτώματα, όπως ο πονοκέφαλος, ναυτία, έμετος, στομαχικές κράμπες, ίλιγγος, εξασθένιση δυνάμεων και διανοητική σύγχυση.

Η ακριβής δοσολογία κυανιδίου που μπορεί να προκαλέσει διάφορα συμπτώματα εξαρτάται από το σωματικό βάρος του λήπτη. Συνεπώς τα παιδιά παθαίνουν ευκολότερα δηλητηρίαση από κυανίδιο.

Το κυανίδιο των σπόρων ενός μήλου είναι ικανό να προκαλέσει δηλητηρίαση;

Ένα γραμμάριο σπόρων μήλου περιέχει περίπου 1-4 γραμμάρια αμυγδαλίνης και η ποσότητα αυτή εξαρτάται από την ποικιλία του μήλου [5, 6].

Παρά ταύτα, οι ποσότητα του κυανιδίου που περιέχουν οι σπόροι των μήλων είναι πολύ μικρότερη. Έτσι, ένα γραμμάριο τριμμένων ή μασημένων μηλόσπορων απελευθερώνει μέχρι 0.06–0.24 mg  κυανιδίου  [7].

Μόνον αν φάει κανείς δύο κύπελλα αλεσμένων μηλόσπορων μπορεί να πάρει θανατηφόρα δόση ή τουλάχιστον να χάσει την υγεία του.

Η ακριβής θιανατ6ηφόρα δόση των μηλόσπορων εξαρτάται από το σωματικό βάρος του λήπτη, την εξατομικευμένη ανοχή προς το κυανίδιο, του λήπτη και τον τύπο του μήλου. Ας θυμόμαστε ότι και πολύ μικρότερες ποσότητες κυανιδίου, θα μπορούσαν να προκαλέσουν δηλητηρίαση

Στον ακόλουθο πίνακα αναγράφονται οι ποσότητες των μηλόσπορων που θα μπορούσε η βρώση τους να προκαλέσει το μοιραίο, σχετικά με το σωματικό βάρος του λήπτη.

Βάρος σώματος  (kg) Μηλόσποροι (grams) Αριθμός μηλόσπορων
9 19–529 27–756
54 113–3,175 162–4,536
59 123–3,440 176–4,914
64 132–3,704 189–5,292
68 142–3,969 203–5,670
73 151–4,234 216–6,048
77 161–4,498 229–6,426
82 170–4,763 243–6,804
86 180–5,027 256–7,182
91 189–5,292 270–7,560

Παραδείγματος χάριν 243-6,804 μηλόσποροι να σκοτώσουν ένα άτομο σωματικού βάρους 82 κιλών. Ένα ολόκληρο συνηθισμένο μήλο μπορεί να περιέχει από 0–20 μηλόσπορους.

Επιπλέον, το να καταπιεί κανείς άθραυστους ή αμάσητους τους μηλόσπορους είναι απίθανο να εκδηλώσει συμπτώματα, διότι το περίβλημα των σπόρων τους προστατεύει από τη δράση των πεπτικών ενζύμων, οι οποίοι αποβάλλονται άπεπτοι από το έντερο..

Παρά τούτο δεν χρειάζεται να δίδει κανείς μήλο με τους σπόρους του σε μικρά παιδιά ή οικόσιτα ζώα.

Συμπέρασμα

Οι φλούδες και η σάρκα των μήλων είναι πολύτιμα για τη διατήρηση της υγείας. Οι μασημένοι και θραυσμένοι μηλόσποροι απελευθερώνουν μικρές ποσότητες κυανιδίου, το οποίο διαθέτει υψηλή τοξικότητα.

Παρά τούτο, για να προκληθούν συμπτώματα δηλητηρίασης θα πρέπει να; να καταναλώσει κανείς 150 μασημένους (θραυσμένους) μηλόσπορους. Γιαυτό δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας όταν κατά τύχη τρώγει κανείς λίγους μηλόσπορους.

Βιβλιογραφική τεκμηρίωση

1.Todorova A, Pesheva M, Iliev I, Bardarov K, Todorova T. Antimutagenic, Antirecombinogenic, and Antitumor Effect of Amygdalin in a Yeast Cell-Based Test and Mammalian Cell Lines. J Med Food. 2017 Feb 1. doi: 10.1089/jmf.2016.0108. 

2. Bolarinwa IF, Orfila C, Morgan MR. Determination of amygdalin in apple seeds, fresh apples and processed apple juices. Food Chem. 2015 Mar 1;170:437-42. doi: 10.1016/j.foodchem.2014.08.083.

3. Blaheta RA, Nelson K, Haferkamp A, Juengel E. Amygdalin, quackery or cure? Phytomedicine. 2016 Apr 15;23(4):367-76. doi: 10.1016/j.phymed.2016.02.004. 

4. Geller RJ1, Barthold CSaiers JAHall AH. Pediatric cyanide poisoning: causes, manifestations, management, and unmet needs. . Pediatrics. 2006 Nov;118(5):2146-58.

5. Bolarinwa IF1, Orfila C2, Morgan MR3. Determination of amygdalin in apple seeds, fresh apples and processed apple juices. Food Chem. 2015 Mar 1;170:437-42. doi: 10.1016/j.foodchem.2014.08.083. Epub 2014 Aug 29.

6.Bolarinwa IF1,Orfila C2,Morgan MR3. Amygdalin content of seeds, kernels and food products commercially-available in the UK. Food Chem. 2014;152:133-9. doi: 10.1016/j.foodchem.2013.11.002. Epub 2013 Nov 12.

7. Bolarinwa IF1, Orfila C, Morgan MR. Determination of amygdalin in apple seeds, fresh apples and processed apple juices. Food Chem. 2015 Mar 1;170:437-42. doi: 10.1016/j.foodchem.2014.08.083. Epub 2014 Aug 29.

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης

Δρ.Δημήτριος Ν. Γκέλης
Iατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος

Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Συγγραφέας, Ιατρικός Ερευνητής 

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Ιατρική Έρευνα, Συμπληρωματική Ιατρική

Διεύθυνση: ΚΟΡΙΝΘΟΣ
Τηλ: 6944280764, Email: pharmage@otenet.gr
www.gelis.gr, www.pharmagel.gr , www.orlpedia.gr , www.allergopedia.gr, d3gkelin.gr, www.vitaminb12.gr, www.zinc.gr, www.curcumin.gr

Αικατερίνη Γκέλη
Αικατερίνη Γκέλη
Ιατρός, Ακτινοδιαγνώστρια
 Άσσος, Κορίνθου.
Εχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη διαγνωστική με υπερήχους, κλασσική ακτινολογία παίδων και ενηλίκων, γναθοπροσωπική ακτινολογία, περιβαλλοντική ιατρική, ιατρική διατροφολογία, συμπληρωματική ιατρική.


Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 


Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.

  • No Comments
  • 20 Σεπτεμβρίου, 2024