Ο ρόλος της καλοσύνης στην εξασφάλιση και διατήρηση της ανθρώπινης υγείας©
«Η καλοσύνη είναι η γλώσσα που μπορούν να δουν οι τυφλοί και να ακούσουν οι κωφοί». Μark Twain
H συνειδητή καλοσύνη είναι η υλοποίηση της αγάπης. Τα άτομα που λειτουργούν στην καθημερινή τους ζωή με καλοσύνη εκφράζουν με ποικίλους τρόπους τη γενναιοδωρία , την εκτίμηση ή την ανησυχία τους για τους συνανθρώπους τους, χωρίς να προσδοκούν κάποιο αντάλλαγμα ή αμοιβή. Με μικρές, φαινομενικά ασήμαντες , αλλά συνειδητά γενόμενες πράξεις ή ενέργειες που κάνουν βοηθούν κάποιον ή κάποιους που τους είναι άγνωστοι.
Οι σύγχρονοι άνθρωποι ζουν κάτω από επαναλαμβανόμενες συνθήκες στρες και ατομικών και κοινωνικών συγκρούσεων που δημιουργούν αντιπαλότητες, άχρηστη επιθετικότητα που οδηγεί σε κοινωνικές αναστατώσεις , αλλά και έκπτωση της ατομικής ποιότητας της ζωής.
Αυτό το ψυχοκοινωνικό καθεστώς δημιουργεί την ανάγκη για καλοσύνη. Η καλοσύνη είναι η επιλογή του να είσαι καλός με τους άλλους, ακόμα κι όταν κανείς δεν σε παρακολουθεί, χωρίς ηχηρές και μεγαλοπρεπείς κινήσεις.
Η καλοσύνη είναι ένα συναίσθημα που όποιος το εκφράζει έχει παραμερίσει τις φυλετικές διακρίσεις, το φύλο, την εκπαίδευση, την οικονομική ευχέρεια, τις πολιτικές και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του άλλου. Η καλοσύνη ενός ανθρώπου αναγνωρίζει την έμφυτη καλοσύνη που υπάρχει στους ανθρώπους και προσπαθεί να την αναδείξει, να την ενεργοποιήσει και να δημιουργήσει συναισθήματα ευεξίας, που οδηγούν στην ευημερία και την ευδαιμονία. Η αγάπη γίνεται ορατή και υλοποιείται με την καλοσύνη, προκαλώντας μια ισχυρή δόνηση της καρδιάς που ισχυροποιεί τις ανθρώπινες σχέσεις.
Είναι γεγονός ότι: 1.Η στοργική καλοσύνη αναφέρεται στην ανιδιοτελή φιλικότητα.
2.Η συμπόνια αναφέρεται στην προθυμία να σταματήσει το βάσανο του στενοχωρημένου και βασανισμένου.
3.Η γεμάτη εκτιμητική χαρά, η οποία αναφέρεται στο συναίσθημα ευτυχίας για την χαρά, την επιτυχία ή την καλή τύχη του άλλου.
4.Η ηρεμία και νηφαλιότητα που αναφέρεται ψυχραιμία απέναντι στην κακή μοίρα των άλλων, που βασίζεται στη σοφία[1].
H καλοσύνη είναι μεταδοτική
Τα άτομα που συμπεριφέρονται με καλοσύνη δείχνουν ότι έχουν καταλήξει στο να είναι ευγενικοί και προσηνείς, αντί θυμωμένοι, εριστικοί και επιθετικοί. Δεν θυμώνουν με το παραμικρό, δεν ασκούν βία και δεν θυματοποιούν τους συνανθρώπους τους σωματικά ή ψυχολογικά.
Οι γεμάτοι καλοσύνη άνθρωποι κάνουν ενσυνείδητη προσπάθεια και αγώνα να εκφράσουν την καλοσύνη τους έμπρακτα στους ανθρώπους και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Η εκτέλεση πράξεων καλοσύνης μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης και του άγχους[2].
Οι «πράξεις καλοσύνης» αναφέρονται σε καλοπροαίρετες και βοηθητικές ενέργειες που στοχεύουν σκόπιμα προς ένα άλλο άτομο, με κίνητρο την επιθυμία να βοηθήσουν άλλον και όχι να κερδίσουν ανταμοιβή ή να αποφύγουν την τιμωρία[3].
Σύμφωνα με τον Δρ Robin Banerjee, ιδρυτή του Κέντρου Έρευνας Καλοσύνης του Πανεπιστημίου του Sussex μια πράξη καλοσύνης μπορεί να έχει ένα κυματιστικό αποτέλεσμα, μέσω των επιπτώσεων της σε όσους λαμβάνουν την καλοσύνη και μέσω των οφελών στην ευημερία για εκείνους που δίνουν την καλοσύνη, ακόμη και σε αυτούς που απλώς παρατηρούν την καλοσύνη. Έτσι, μια πράξη καλοσύνης συχνά μπορεί να οδηγήσει έναν αποδέκτη της να επεκτείνει αυτήν την πράξη με πέντε πράξεις καλοσύνης σε άλλους[4].
Αυτό οραματίζονται κινήματα όπως το «Pay It Forward» και «Random Acts of Kindness» για να βοηθήσουν τους ανθρώπους να κάνουν την καλοσύνη κανόνα κατά τη διάρκεια αυτών των μεταβατικών περιόδων.
Ένα άρθρο του Δεκεμβρίου 2024 στην Optimist Daily με τίτλο «Η μεγάλη δύναμη των μικρών πράξεων καλοσύνης: Η επιστήμη υποστηρίζει πώς οι μικρές πράξεις καλοσύνης μπορούν να δημιουργήσουν παγκόσμια αλλαγή», ανέφερε: «Σε μια κοινωνία γεμάτη με πολιτικές διαιρέσεις, παγκόσμιες κρίσεις και φαινομενικά ανυπέρβλητα εμπόδια, είναι εύκολο να πιστέψουμε ότι οι ατομικές προσπάθειες είναι ασήμαντες. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει όλο και περισσότερο ότι, μικροσκοπικές πράξεις συμπόνιας και σύνδεσης μπορούν να έχουν εκτεταμένες κοινωνικές επιπτώσεις»[5].
Ψυχολόγοι και ερευνητές «ανακάλυψαν ότι αυτές οι μικροσκοπικές πράξεις -είτε μια ευγενική παρατήρηση, μια στιγμή κατανόησης ή μια χειρονομία αλληλεγγύης- μπορούν να προάγουν την ενσυναίσθηση, να διαλύσουν τις προκαταλήψεις και ακόμη και να προκαλέσουν κοινωνικές προκλήσεις μεγάλης κλίμακας όπως οι διακρίσεις[6].
Ο αντίκτυπος αυτών των μικρών πράξεων εκτείνεται πέρα από τις ατομικές σχέσεις, με αποτέλεσμα αυτό που οι ψυχολόγοι αναφέρουν ως μια ανοδική κατακόρυφη προς τα πάνω συμπόνια – ένας βρόχος θετικής ανάδρασης, στον οποίο οι συμπονετικές συμπεριφορές ενθαρρύνουν την κοινωνική ανάπτυξη. Οι συμπονετικές αλλαγές σε οποιοδήποτε επίπεδο -προσωπικές, διαπροσωπικές ή δομικές – μπορεί να προκαλέσουν μακροπρόθεσμες αλλαγές[7].
Τα οφέλη της ψυχικής και σωματικής υγείας από τις πράξεις καλοσύνης
Μελέτες που έχουν γίνει επί αρκετές δεκαετίες, που αφορούσαν τις πράξεις καλοσύνης απέδειξαν ότι η καλοσύνη προκαλεί τα εξής οφέλη:
Mειώνουν το άγχος και το στρες. Η καλοσύνη και η συμπόνια είναι ρυθμιστές για τις αρνητικές επιπτώσεις του στρες, πιθανώς μέσω της ενίσχυσης της θετικής διαπροσωπικής σύνδεσης.
Η ενασχόληση με πράξεις καλοσύνης έχει συνδεθεί με χαμηλότερα επίπεδα ορμονών του στρες, ιδιαίτερα της κορτιζόλης. Το χρόνιο στρες αυξάνει τα επίπεδα κορτιζόλης, η οποία μπορεί να συμβάλει στην πρόκληση άγχους, την υψηλή αρτηριακή πίεση και την καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος. Ωστόσο, οι πράξεις καλοσύνης μπορούν:
- Να ενεργοποιήσουν το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, προάγοντας τη χαλάρωση.
Να αυξήσουν την απελευθέρωση ωκυτοκίνης, σεροτονίνης, ντοπαμίνης και ενδορφινών , η οποία εξουδετερώνει την κορτιζόλη και προκαλεί αισθήματα ηρεμίας και σύνδεσης. Έχει αναφερθεί ότι σε αλτρουιστικά άτομα υπάρχει αυξημένη δραστηριότητα στον οπίσθιο άνω κροταφικό φλοιό (σε σύγκριση με λιγότερο αλτρουιστικά άτομα). Οι μεμονωμένες πράξεις καλοσύνης απελευθερώνουν τόσο ενδορφίνες όσο και ωκυτοκίνη και δημιουργούν νέες νευρικές συνδέσεις. Οι συνέπειες για μια τέτοια πλαστικότητα του εγκεφάλου είναι ότι ο αλτρουισμός και η καλοσύνη γίνονται αυτοαυθεντικά. Με άλλα λόγια, η καλοσύνη μπορεί να γίνει μια αυτοενισχυόμενη συνήθεια που απαιτεί όλο και λιγότερη προσπάθεια για άσκηση. Πράγματι, δεδομένα από σαρώσεις λειτουργικού μαγνητικού συντονισμού (FMR) δείχνουν ότι ακόμη και η πράξη της φαντασίας συμπόνιας και καλοσύνης ενεργοποιεί το καταπραϋντικό και συγγενικό συστατικό του συστήματος συναισθηματικής ρύθμισης του εγκεφάλου[8].
- Να ενισχύουν τον τόνο του πνευμονογαστρικού, που βελτιώνει τη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού (δείκτης ανθεκτικότητας στο στρες)[9].
Οι πράξεις καλοσύνης μειώνουν την φλεγμονή
Η χρόνια φλεγμονή σχετίζεται με καταστάσεις όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο διαβήτης και οι αυτοάνοσες διαταραχές. Η έρευνα έδειξε ότι οι φιλοκοινωνικές συμπεριφορές , συμπεριλαμβανομένης της καλοσύνης και του εθελοντισμού, μπορούν να μειώσουν τους δείκτες φλεγμονής, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) και η ιντερλευκίνη-6 (IL-6).
Η ευγένεια, η καλοσύνη και οι θετικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις διεγείρουν την απελευθέρωση ενδορφινών και ωκυτοκίνης , οι οποίες έχουν αντιφλεγμονώδη δράση[10].
Τα χαμηλότερα επίπεδα στρες από τη διενέργεια πράξεων καλοσύνης οδηγούν σε μειωμένη ενεργοποίηση του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (HPA), αποτρέποντας υπερβολικές φλεγμονώδεις αντιδράσεις[11].
Οι πράξεις καλοσύνης αυξάνουν το προσδόκιμο ζωής
Μειώνοντας το άγχος, μειώνοντας τη φλεγμονή, ενισχύοντας τους κοινωνικούς δεσμούς και ενισχύοντας την ευεξία, η καλοσύνη μπορεί να προσθέσει χρόνια στη ζωή και να βελτιώσει τη συνολική ευημερία. Οι Lyubomirsky et al. (2005) διαπίστωσε ότι η εξάσκηση της καλοσύνης οδήγησε σε συνεχείς αυξήσεις στην ευεξία, η οποία σχετίζεται με χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας[12].
Οι πράξεις καλοσύνης βελτιώνουν το καρδιαγγειακό σύστημα
Η καλοσύνη προάγει την απελευθέρωση ωκυτοκίνης, η οποία βοηθά στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. H τρέχουσα βιβλιογραφία υποστηρίζει ότι η καλοσύνη -είτε εκφράζεται είτε λαμβάνεται- μπορεί να έχει θετική επίδραση στην καρδιαγγειακή υγεία μέσω της μείωσης του στρες, της ρύθμισης της φλεγμονής και της προώθησης θετικών συναισθημάτων[13].
Οι πράξεις καλοσύνης αυξάνουν την ζωτικότητα, μειώνουν την κόπωση και βελτιώνουν την ευεξία
Η καλοσύνη και η αυξημένη ψυχοπνευματική ενέργεια συνδέονται στενά μέσω ψυχολογικών και φυσιολογικών μηχανισμών. Οι πράξεις καλοσύνης, είτε δίνονται είτε λαμβάνονται, μπορούν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη. Πράξεις καλοσύνης πυροδοτούν την απελευθέρωση ντοπαμίνης, που μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένα κίνητρα και εγρήγορση, κάνοντας τους ανθρώπους να αισθάνονται πιο ενεργητικοί. Προάγουν την παραγωγή ενδορφινών, που ενισχύουν την καλή ψυχική διάθεση, βοηθούν στη δημιουργία μιας αίσθησης ευφορίας, μειώνοντας το άγχος και προάγουν τη διανοητική διαύγεια και ζωτικότητα[10].
Οι πράξεις καλοσύνης μειώνουν την φλεγμονη και βελτιώνουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
Το χρόνιο στρες καταστέλλει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, καθιστώντας τα άτομα πιο ευάλωτα σε λοιμώξεις. Η καλοσύνη βοηθά στην εξουδετέρωση αυτής της επίδρασης μειώνοντας την έκκριση κορτιζόλης και ενεργοποιώντας το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα[14].
Η χρόνια καλοσύνη και η κοινωνική δέσμευση μειώνουν τη φλεγμονή στο σώμα και τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων ασθενειών. Οι απλές, σκόπιμες πράξεις καλοσύνης αποφέρουν τα ίδια οφέλη με τις καλές πράξεις μεγάλης κλίμακας, Τα οφέλη αυτών των πράξεων καλοσύνης είναι αξιοσημείωτα. Περιλαμβάνουν μείωση του στρες, καλύτερη ψυχική διάθεση, χαμηλότερη αρτηριακή πίεση, μεγαλύτερη αίσθηση ευεξίας και μειωμένο πόνο και φλεγμονή[21].
Οι πράξεις καλοσύνης μειώνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης κατάθλιψης
Η σχέση της καλοσύνης με την κατάθλιψης έχει διερευνηθεί σε διάφορες ψυχολογικές, κοινωνιολογικές και λογοτεχνικές μελέτες. Η καλοσύνη μπορεί να δράσει ως προστατευτικός παράγοντας κατά της κατάθλιψης. Οι πράξεις καλοσύνης, όπως π.χ. η βοήθεια προς τους άλλους, μπορούν να ανακουφίσουν τα συμπτώματα της κατάθλιψης. Η δράση με προκοινωνική συμπεριφορά (αλτρουισμός εναντίον ιδιωτικού συμφέροντος, αυτοθυσία) ενισχύει την καλή ψυχική διάθεση αυξάνοντας τα επίπεδα σεροτονίνης και ωκυτοκίνης [15].
Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η υπερβολική ευγένεια, ειδικά με τη μορφή συμπεριφοράς αυτοθυσίας, μπορεί να οδηγήσει σε εξουθένωση και συμπτώματα κατάθλιψης[16].
Οι πράξεις καλοσύνης ενισχύουν τους κοινωνικούς δεσμούς
Η καλοσύνη ευνοεί την κοινωνικοποίηση, ενισχύει τους κοινωνικούς δεσμούς, μειώνοντας τα συναισθήματα απομόνωσης, η οποία συμβάλλει σημαντικά στην κατάθλιψη[17].
Οι πράξεις καλοσύνης ευνοούν την καλύτερη απόδοση στον χώρο εργασίας και στο σχολείο
H καλοσύνη ενισχύει το ηθικό στο χώρο εργασίας, μειώνει το άγχος και την εξουθένωση, ενθαρρύνει τη συνεργασία, δημιουργεί έναν κύκλο γενναιοδωρίας
Οι μαθητές που μαθαίνουν να συμπεριφέρονται με καλοσύνη και ευγένεια είναι λιγότερο πιθανό να αισθάνονται μόνοι, αγχωμένοι ή ανήσυχοι. Μειώνοντας την κοινωνική απομόνωση, η καλοσύνη καλλιεργεί ουσιαστικές συνδέσεις και δεσμούς. Μια κουλτούρα ευγένειας και καλοσύνης στο σχολείο προσφέρει μια ισχυρή βάση για ευτυχία και ευημερία στους μαθητές.
H καλοσύνη βελτιώνει την απόδοση των εργαζομένων και την ψυχική τους υγεία[18], αυξάνει την ενέργεια και ικανοποίηση από την εργασία[19].
Οι πράξεις καλοσύνης ενισχύουν την εμπιστοσύνη και την ψυχολογική ασφάλεια
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η καλοσύνη στην ηγεσία ενισχύει την εμπιστοσύνη και την ψυχολογική ασφάλεια, η οποία με τη σειρά της ενισχύει την παραγωγικότητα και τη δημιουργικότητα μέσα στις ομάδες[20].
Αυτές οι μελέτες υποδηλώνουν ότι η ενσωμάτωση της καλοσύνης στην κουλτούρα του χώρου εργασίας μπορεί να ενισχύσει σημαντικά, τόσο την ευημερία των εργαζομένων, όσο και την παραγωγικότητα του οργανισμού.
Οι πράξεις καλοσύνης ενθαρρύνουν τις υγιεινές συμπεριφορές
Τα άτομα που επιδίδονται σε ευγενικές πράξεις τείνουν να διατηρούν πιο υγιεινούς τρόπους ζωής, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης διατροφής, της άσκησης και της αυτοφροντίδας.
Έχει αποδειχτεί με εργαστηριακές μελέτες ότι, η απλή παρακολούθηση έργων καλοσύνης στα μέσα επικοινωνίας ανεβάζει (ανυψώνει) τους θεατές, αυξάνει τον αλτρουισμό και προωθεί τη σύνδεση με τους άλλους[22].
Τα έργα καλοσύνης που παρακολουθούνται στα μέσα επικοινωνίας μπορούν να αυξήσουν τα θετικά συναισθήματα και να προάγουν τη γενναιοδωρία, την αυτοεκτίμηση και την κοινωνική αυτό-αποτελεσματικότητα[23].
Η απλή παρακολούθηση ευγενικών και περιποιητικών ενεργειών προκάλεσε επίσης κοινωνικές συμπεριφορές που ενίσχυαν την προσαρμοστικότητα. Η «κοινωνικά επωφελής συμπεριφορά» είναι ένας όρος που χρησιμοποιούν οι κοινωνιολόγοι για να περιγράψουν την καλοσύνη, τη συνεργασία και τη συμπόνια προς τους άλλους. Ο άνθρωπος είναι ένα ασυνήθιστα φιλοκοινωνικό είδος, το οποίο εμπλέκεται σε κοινωνικές συμπεριφορές που περιλαμβάνουν και τον αλτρουισμό, τη φροντίδα και την συνεργασία όπου, ένα άτομο εμπλέκεται σε δαπανηρές ή επικίνδυνες πράξεις για να βελτιώσει την ευημερία ενός άλλου ατόμου[24].
Η καλοσύνη λειτουργεί αμφίδρομα. Μια νέα μελέτη που διεξήχθη από την ερευνήτρια του BYU Julianne Holt-Lunstad διαπιστώνει ότι η προσφορά μιας μόνο πράξης καλοσύνης κάθε εβδομάδα μειώνει τη μοναξιά, την κοινωνική απομόνωση και το κοινωνικό άγχος και προάγει τις σχέσεις γειτονίας[25].
Γιατί οι άνθρωποι δεν επιλέγουν την καλοσύνη στην καθημερινή τους ζωή;
Το ερώτημα αυτό απασχόλησε και τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους. Έτσι ο Εμπεδοκλής ανέφερε ότι στον κόσμο υπάρχουν δύο ισοδύναμες και αντίρροπες δυνάμεις: η Φιλότης και το Νεῖκος. Η Φιλότητα είναι η αγάπη, αρμονία, ενότητα και σύνδεση ανάμεσα στους ανθρώπους ή στα στοιχεία του κόσμου, ενώ Νεῖκος είναι το μίσος. Η Φιλότητα πυροδοτείται από την καλοσύνη, η οποία μπορεί να επιλεχτεί ως συμπεριφορά και να γίνει αντιληπτή από αυτόν που την προσλαμβάνει, ως αγάπη. Το Νεῖκος είναι μια ολέθρια συμπεριφορά, που δυστυχώς διδάσκεται και μεταδίδεται. Το Νεῖκος ευθύνεται για τις φιλονικίες και τη δημιουργία εχθρικών παρατάξεων και στρατοπέδων. Έτσι, και στον κόσμο, άλλοτε τα πρωτεία παίρνει η Φιλότητα και άλλοτε το Νεῖκος. Είναι ωστόσο προκαθορισμένο, ο κόσμος να περνά διαδοχικά από την επικράτεια της μιας στην επικράτεια της αντίθετης δύναμης[26].
Στο Νεῖκος, όλα είναι διαφορετικά μεταξύ τους και χωρισμένα, μα στη Φιλότητα, όλα πηγαίνουν μαζί και ποθούν το ένα το άλλο. [Εμπεδοκλής, απόσπ. 21]
Eίναι αποδεδειγμένο ότι οι διαμάχες και οι διαπροσωπικές συγκρούσεις μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία, αυξάνοντας το άγχος και τον κίνδυνο σοβαρών ασθενειών. Επίσης η καλοσύνη και οι αλτρουιστικές συμπεριφορές έχουν προστατευτικά αποτελέσματα, ενισχύοντας τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία[27].
Όλοι οι άνθρωποι μπορούν να επιλέξουν την καλοσύνη και να κάνουν κάτι το ευεργετικό για τους άλλους. Η επιλογή του να είναι κανείς καλοσυνάτος και ευγενικός είναι μια πράξη φροντίδας από καρδιάς, η οποία ενεργοποιεί τα νευροφυσιολογικά, ορμονικά και κοινωνικά οφέλη. Με την καλοσύνη εξασφαλίζεται και η φιλία, που στοχεύει στην ομαλή και ασφαλή κοινωνική συμβίωση.
Νευρικοί βιοχημικοί μηχανισμοί που επηρεάζουν την καλοσύνη
Η λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως για τη μελέτη των νευρικών μηχανισμών της καλοσύνης, της ενσυναίσθησης και της προκοινωνικής συμπεριφοράς . Η έρευνα δείχνει ότι η ενασχόληση με πράξεις καλοσύνης ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ανταμοιβή, την κοινωνική σύνδεση και τη συναισθηματική ρύθμιση[28].
Ο ρόλος της ωκυτοκίνης: Η ευγένεια και η φιλοκοινωνική συμπεριφορά ενεργοποιούν τον υποθάλαμο, ο οποίος συνδέεται με την απελευθέρωση ωκυτοκίνης (η «ορμόνη της αγάπης»), ενισχύοντας τους κοινωνικούς δεσμούς[29].
Η ωκυτοκίνη παίζει ρόλο στη δημιουργία κοινωνικών δεσμών και εμπιστοσύνης σε άλλους ανθρώπους. Είναι η ορμόνη που απελευθερώνεται κατά το αγκάλιασμα, την σεξουαλική επαφή, από τις μητέρες, όταν θηλάζουν και ενισχύει τον δεσμό τους με τα μωρά τους. Η ωκυτοκίνη αυξάνει τη γενναιοδωρία στους ανθρώπους[30].
Σε εργαστηριακές μελέτες, οι θεατές που παρακολουθούσαν στα μέσα επικοινωνίας έργα καλοσύνης είχαν αυξημένα επίπεδα ωκυτοκίνης, η οποία προάγει τους ψυχικούς δεσμούς και μειώνει την αρτηριακή πίεση. Η ωκυτοκίνη αυξάνει επίσης την αυτοεκτίμηση και την αισιοδοξία ενώ μειώνει το άγχος και τη συναισθηματική αντιδραστικότητα. Οι συμμετέχοντες βίωσαν μια υπερβατική αίσθηση ότι συνδέονται με άλλους και έγιναν σημαντικά πιο γενναιόδωροι.
Ο ρόλος της ντοπαμίνης. Οι πράξεις καλοσύνης μπορούν να πυροδοτήσουν την απελευθέρωση της ντοπαμίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που σχετίζεται με την ευχαρίστηση και την ευφορία, τη βελτίωση της ψυχικής διάθεσης και την ανταμοιβή. Αυτό το φαινόμενο αναφέρεται συχνά ως «ανεβασμα του βοηθού». Η εκτέλεση ευγενικών πράξεων ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, απελευθερώνοντας ντοπαμίνη, που συχνά αναφέρεται ως η ορμόνη του «καλως έχειν», η οποία ενισχύει τα συναισθήματα ευχαρίστησης και ικανοποίησης[31].
Ο ρόλος της σεροτονίνης. Η καλοσύνη ενισχύει τα επίπεδα σεροτονίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που ρυθμίζει την καλή ψυχική διάθεση, προάγοντας τα συναισθήματα ευεξίας και ευτυχίας[32].
Μακροπρόθεσμες επιδράσεις της καλοσύνης
Η τακτική άσκηση καλοσύνης μπορεί να οδηγήσει σε δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο. Μελέτες λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας έχουν δείξει ότι τα συμπονετικά συναισθήματα ενεργοποιούν τον προμετωπιαίο φλοιό, μια περιοχή που σχετίζεται με θετικά συναισθήματα και τη λήψη αποφάσεων. Με σταθερές πρακτικές καλοσύνης, αυτή η περιοχή μπορεί να γίνει πιο έντονη, παρόμοια με την ανάπτυξη των μυών με τακτική άσκηση[33].
Η καλοσύνη έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει την αυτοεκτίμηση, την ενσυναίσθηση και τη συμπόνια και βελτιώνει τη διάθεση. Μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση και την κορτιζόλη, μια ορμόνη που σχετίζεται άμεσα με τα επίπεδα του στρες. Οι άνθρωποι που δίνουν τον εαυτό τους με ισορροπημένο τρόπο τείνουν επίσης να είναι πιο υγιείς και να ζουν περισσότερο[34].
Το 2006 η Keiko Otake και οι συνεργάτες [35] της εξέτασαν τη σχέση μεταξύ της δύναμης του χαρακτήρα της καλοσύνης και της υποκειμενικής ευτυχίας και τα αποτελέσματα μιας παρέμβασης μέτρησης καλοσύνης στην υποκειμενική ευτυχία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:
(α) Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι σημείωσαν υψηλότερη βαθμολογία όσον αφορά τα κίνητρά τους για απόδοση και την αναγνώριση και την ανάδειξη συμπεριφορών καλοσύνης
(β) Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι έχουν περισσότερες ευχάριστες αναμνήσεις στην καθημερινή ζωή τόσο από άποψη ποσότητας όσο και ποιότητας.
(γ) Η υποκειμενική ευτυχία αυξήθηκε απλώς μετρώντας τις δικές του πράξεις καλοσύνης, ο καθένας για μία εβδομάδα.
(δ) Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι έγιναν πιο ευγενικοί και ευγνώμονες μέσω της παρέμβασης μέτρησης καλοσύνης. Συμπερασματικά: Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι γίνονται πιο ευτυχισμένοι μέσω της καλοσύνης[35].
Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση
1.Zeng X, Chiu CP, Wang R, Oei TP, Leung FY. The effect of loving-kindness meditation on positive emotions: a meta-analytic review. Front Psychol. 2015 Nov 3;6:1693.
- Cregg, D.R., Cheavens, J.S. 2022. Healing through helping: an experimental investigation of kindness, social activities, and reappraisal as well-being interventions.The Journal of Positive Psychology.
3.Kori D. Miller. What is Kindness in Psychology? Positive Psychology 21 May 2019
4.Deborah Rozman. Choosing Kindness. ΗeartMath, February 13, 2025
6.OPTIMIST DAILY EDITORIAL TEAM. Science backs up how small acts of kindness can create global change. December 10, 2024
7.Liza M. Hinchey. An upward spiral – how small acts of kindness and connection really can change the world, according to psychology research. The Conversation, November 27, 2024 2.27pm CET
8.Choden Gilbert P. Mindful compassion. London: Robinson; 2013. [Google Scholar][Ref list]
9.Elizabeth B Raposa, Holly B Laws, Emily B Ansell. Prosocial Behavior Mitigates the Negative Effects of Stress in Everyday Life. Clin Psychol Sci. 2016 Jul;4(4):691-698. doi: 10.1177/2167702615611073. Epub 2015 Dec 10.
10.Nigel Mathers.Compassion and the science of kindness: Harvard Davis Lecture 2015 Br J Gen Pract. 2016 Jul 1;66(648):e525–e527. doi: 10.3399/bjgp16X686041
11.Barbara L Fredrickson, Karen M Grewen, Kimberly A Coffey, Sara B Algoe, Ann M Firestine, Jesusa M G Arevalo, Jeffrey Ma, Steven W ColeA functional genomic perspective on human well-being. Proc Natl Acad Sci U S A. 2013 Aug 13;110(33):13684-9. doi: 10.1073/pnas.1305419110. Epub 2013 Jul 29.
12.Sonja Lyubomirsky, Laura King, Ed Diener.The benefits of frequent positive affect: does happiness lead to success? Psychol Bull. 2005 Nov;131(6):803-55. doi: 10.1037/0033-2909.131.6.803.
13.Janice K Kiecolt-Glaser 1, Lynanne McGuire, Theodore F Robles, Ronald Glaser Psychoneuroimmunology: psychological influences on immune function and health. J Consult Clin Psychol. 2002 Jun;70(3):537-47. doi: 10.1037//0022-006x.70.3.537.
14.Dacher Keltner, Jason Marsh, Jeremy Adam Smith, .The Compassionate Instinct: The Science of Human Goodness. W. W. Norton & Company, 2010
15.Sonja Lyubomirsky , Laura King, Ed Diener The benefits of frequent positive affect: does
happiness lead to success? Psychol Bull. 2005 Nov;131(6):803-55. doi: 10.1037/0033-
2909.131.6.803.
15.Sonja Lyubomirsky, Laura King, Ed Diener The benefits of frequent positive affect: does happiness lead to success? Psychol Bull. 2005 Nov;131(6):803-55. doi: 10.1037/0033-2909.131.6.803.
16.Christopher K Germer, Kristin D Neff. Self-compassion in clinical practice. J Clin Psychol. 2013 Aug;69(8):856-67. doi: 10.1002/jclp.22021. Epub 2013 Jun 17.
17.John F Helliwell 1, Robert D Putnam. The social context of well-being. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. 2004 Sep 29;359(1449):1435-46. doi: 10.1098/rstb.2004.1522.
18.Sara LaJeunesse. A little kindness goes a long way for worker performance and health. PennState, September 10, 2019
19.Atlassian Team 25, Anaheim, CA The 7-day, science-backed experiment that can spark a culture of kindness. Published February 9, 2023
https://www.atlassian.com/blog/teamwork/science-of-kindness?utm_source=chatgpt.com
20.Isabel Berwick. Transcript: How to be a kind manager — without being a pushover, Financial Times, Published Nov 6 2024
https://www.ft.com/content/de99373c-954c-46c3-ac25-78c2a2b3165a?utm_source=chatgpt.com
21.Harry Cohen. The Profound Impact of Deliberate Acts of Kindness. Psychology Today, December 12, 2023
22.David A Fryburg, Steven D Ureles , Jessica G Myrick, Francesca Dillman Carpentier, Mary Beth Oliver. Kindness Media Rapidly Inspires Viewers and Increases Happiness, Calm, Gratitude, and Generosity in a Healthcare Setting. Front Psychol. 2021 Jan 20:11:591942.
23.Jesus Alfonso D. Datu, Grace Shuk Ping Wong Christine Rubie-Davies. Can kindness promote media literacy skills, self-esteem, and social self-efficacy among selected female secondary school students? An intervention study.Computers & Education, Volume 161,
24.Nina Marsh, Abigail A Marsh, Mary R Lee, René Hurlemann. Oxytocin and the Neurobiology of Prosocial Behavior. Neuroscientist. 2021 Dec;27(6):604-619.
25Michelle H Lim, Alexandra Hennessey, Pamela Qualter, Ben J Smith, Lily Thurston, Robert Eres, Julianne Holt-Lunstad. The KIND Challenge community intervention to reduce loneliness and social isolation, improve mental health, and neighbourhood relationships: an international randomized controlled trial. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 2024 Aug 19.
26.Brian Kowalski. Empedocles and Antisthenes: Love, Strife, and Cynicism: 2 Books in One: Empedocles for Beginners: Understanding the Philosopher of Love and Strife, Antisthenes for Beginners: The Life and Teachings. Independently published (11 Aug. 2024)
27.K Romanov, K Appelberg, M L Honkasalo, M Koskenvuo. Recent interpersonal conflict at work and psychiatric morbidity: a prospective study of 15,530 employees aged 24-64. J Psychosom Res. 1996 Feb;40(2):169-76.
28.Kathleen A Garrison, Dustin Scheinost, R Todd Constable, Judson A Brewer. BOLD signal and functional connectivity associated with loving kindness meditation. Brain Behav . 2014 Feb 12;4(3):337–347. doi: 10.1002/brb3.219
29.ΕΥΘYΜΙΟΣ ΛΑΜΠΡI∆ΗΣ. Κίνητρα φιλοκοινωνικής συμπεριφοράς: Αγνός αλτρουισμός ή ψυχολογικός εξαναγκασμός ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, 2014, 21 (3) [354-370]
30.Paul J Zak, Angela A Stanton, Sheila Ahmadi. Oxytocin increases generosity in humans. PLoS One. 2007 Nov 7;2(11):e1128.
31.Jorge Moll, Frank Krueger, Roland Zahn, Matteo Pardini, Ricardo de Oliveira-Souza, Jordan Grafman. Human fronto-mesolimbic networks guide decisions about charitable donation. Proc Natl Acad Sci U S A. 2006 Oct 17;103(42):15623-8.
32.Steve Siegle. The art of kindness. Mayo Clinic Health System, August 17, 2023
33.Dr David R Hamilton. ‘The Five Side Effects of Kindness. Hay House Uk, 2017
34.Stephen G Post. Altuism, happiness, and health: it’s good to be good. Int J Behav Med. 2005;12(2):66-77.
35.Otake K, Shimai S, Tanaka-Matsumi J, Otsui K, Fredrickson BL.HAPPY PEOPLE BECOME HAPPIER THROUGH KINDNESS: A COUNTING KINDNESSES INTERVENTION. J Happiness Stud. 2006 Sep;7(3):361-375.
Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.
Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση, παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.