Επιτυχία Υποψηφίου

Γιατί υπάρχει κακοσμία του στόματος μετά το πρωινό ξύπνημα;©

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD)

Κανείς δεν αντιλαμβάνεται μόνος του ότι, το στόμα του μυρίζει δυσάρεστα μετά την πρωινή έγερσή του από τον ύπνο. Αυτή η κακοσμία του στόματος γίνεται αντιληπτή από τρίτους και συνήθως υποχωρεί μετά τη λήψη τροφής. Η μετά τον ύπνο κακοσμία του στόματος, είναι  μια πολύ  συνηθισμένη κατάσταση και παρατηρείται σε άτομα κάθε ηλικίας και φύλου.  Κανείς σε αυτόν τον κόσμο δεν ξυπνάει το πρωί με δροσερή και ευχάριστη αναπνοή και ας έχει εφαρμόσει λεπτομερή και προσεκτική υγιεινή στο στόμα του, πριν πάει να κοιμηθεί. Η κακοσμία του στόματος μπορεί να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως η ανύπαρκτη ή η κακή  υγιεινή του στόματος, οι κακές συνήθειες ύπνου (ύπνος με ανοιχτό το στόμα, ροχαλητό, άπνοιες στον ύπνο), η κατανάλωση ορισμένων τροφών ή οινοπνεύματος, το κάπνισμα, μια λοίμωξη  στις αμυγδαλές, τερηδονισμένα δόντια, μια χρόνια ασθένεια, η χρήση ορισμένων φαρμάκων, η στοματική αλλεργία, παθήσεις του πεπτικού συστήματος κλπ.

Όμως, το στόμα μυρίζει δυσάρεστα μετά την πρωινή αφύπνιση και όταν δεν υπάρχει οποιαδήποτε παθολογική στοματοφαρυγγική ή συστηματική κατάσταση ή νόσος από κάποιο άλλο σύστημα του ανθρωπίνου σώματος. Σ΄αυτή την περίπτωση η κακοσμία του στόματος χαρακτηρίζεται ως φυσιολογική, αφού μπορεί να συμβεί σε κάθε υγιές άτομο. Η πρωινή ή μετά τον ύπνο κακοσμία του στόματος οφείλεται στο γεγονός ότι, όταν κοιμόμαστε, το στόμα μας ξηραίνεται, καθώς μειώνεται  η φυσιολογική ροή του σάλιου μας.

Η ξηρότητα του βλεννογόνου του στόματος ευνοεί τον πολλαπλασιασμό βακτηρίων που φιλοξενούνται στη στοματική κοιλότητα  και παράγουν δύσοσμα πτητικά αέρια (υδρόθειο).  Γι’ αυτό η αναπνοή μας μπορεί να είναι δυσάρεστη αμέσως μετά την πρωινή αφύπνιση[1, 2].

Εάν ροχαλίζετε ή αναπνέετε από το στόμα κατά τη διάρκεια του ύπνου, υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να μυρίζει άσχημα το στόμα και η αναπνοή μόλις ξυπνήσετε, το πρωί. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις, το στόμα σας είναι ακόμη πιο επιρρεπές στην αφυδάτωση και ξηροστομία, θέτοντας τις βάσεις για τον πολλαπλασιασμό φυσιολογικών μεν  βακτηρίων, που παράγουν όμως δύσοσμα πτητικά αέρια (υδρόθειο)[3].

Η πρωινή κακοσμία του στόματος σπάνια υποκρύπτει κάποια υποκείμενη ασθένεια.  Συνήθως η πρωινή κακοσμία του στόματος υποχωρεί μετά τη λήψη τροφής. Αν όμως επιμένει  θα πρέπει να γίνει έρευνα από οδοντίατρο. Αν δεν υπάρχει οδοντιατρικό πρόβλημα θα πρέπει να γίνει ωτορινολαρυγγολογικός έλεγχος ή έρευνα από γαστρεντερολόγο, ώστε να αποκλειστεί η παρουσία παθήσεων από το ΩΡΛ και το πεπτικό σύστημα που προκαλούν επίμονη κακοσμία του στόματος

Αντιμετώπιση της πρωινής κακοσμίας του στόματος

Η πλήρης εξάλειψη ή αποφυγή της πρωινής κακοσμίας του στόματος δεν είναι πάντοτε εφικτή, επειδή είναι το αποτέλεσμα  μιας απλής λειτουργίας της μειωμένης παραγωγής σάλιου και ενός προσωρινού πολλαπλασιασμού ενός συγκεκριμένου τύπου βακτηρίων της μικροβιακής χλωρίδας του στόματος. Υπάρχουν όμως πράγματα που μπορεί να γίνουν και να περιοριστεί αυτή η κακοσμία.

Συνιστάται ο επιμελής καθαρισμός των δοντιών προ του ύπνου με οδοντικό νήμα, βούρτσισμα  των δοντιών και της γλώσσας και η στοματοπλύση και γαργάρες με το αποσμητικό στοματόπλυμα Gkelefzin.

To Gkelefzin είναι ένα υγρό διάλυμα μείγματος αιθερίων ελαίων, του οποίου 4 σταγόνες αραιώνονται σε μισό ποτήρι νερό και αυτό το διάλυμα γίνεται στοματοπλύσεις και γαργάρες και φτύνεται. Τα αιθέρια έλαια του Gκelefzin, αφ΄ενός ανακόπτουν τον πολλαπλασιασμό των βακτηρίων, που ευθύνονται για την κακοσμία, χωρίς να είναι φάρμακα και αφετέρου προσδίδουν στην αναπνοή ένα ευχάριστο άρωμα που διαρκεί μερικές ώρες.

Πρέπει να αποφεύγονται οι στοματοπλύσεις με στοματικά διαλύματα που περιέχουν οινόπνευμα, καθώς το οινόπνευμα συμβάλλει στην πρόκληση ξηροστομίας. To οινόπνευμα   εξατμίζεται γρήγορα, αφαιρώντας υγρασία από τους ιστούς του στόματος. Η κατανάλωση οινοπνεύματος, περιλαμβανομένου του οινοπνεύματος των στοματικών διαλυμάτων, μπορεί να επηρεάσει τη δομή και τη λειτουργία των σιελογόνων αδένων και την παραγωγή σάλιου.

Επίσης η επαφή του στοματικού βλεννογόνου με το οινόπνευμα διαταράσσει τα αδενικά κύτταρα των  μικροσκοπικών μονήρων σιελογόνων αδένων του βλεννογόνου του στόματος, προκαλώντας μείωση της ροής του σάλιου[4].

Τα στοματικά διαλύματα με βάση το οινόπνευμα   μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα της ακεταλδεΰδης στο σάλιο[5].  Η ακεταλδεΰδη είναι ένα υποπροϊόν του μεταβολισμού του οινοπνεύματος και θεωρείται καρκινογόνος ουσία[6].

Ενώ η σχέση μεταξύ των στοματικών διαλυμάτων που περιέχουν οινόπνευμα  και του καρκίνου του στόματος εξακολουθεί να διερευνάται, μελέτες υποδεικνύουν έναν πιθανό κίνδυνο καρκινογένεσης, ειδικά όταν συνδυάζεται με άλλους παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα ή η κατανάλωση αλκοόλ[7].

Τα αυξημένα επίπεδα ακεταλδεΰδης στο σάλιο από τη χρήση οινοπνευματούχου στοματικού διαλύματος είναι συγκρίσιμα με τα επίπεδα που παρατηρούνται μετά την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών[8].

Είναι εύκολο να ξεπλύνει κανείς το στόμα του με νερό και να πιεί ένα ποτήρι νερό μόλις ξυπνήσει το πρωί, καθώς έτσι μπορεί να μειωθεί το αποτέλεσμα της νυχτερινής φυσιολογικής  ξηροστομίας[9].

Ακολουθεί η λήψη του πρωινού γεύματος, η οποία συνήθως εξαφανίζει την κακοσμία. Στη συνέχεια ακολουθεί  ο καθαρισμός των μεσοδόντιων διαστημάτων με οδοντικό νήμα και το βούρτσισμα των δοντιών με κατάλληλη οδοντόκρεμα και ο καθαρισμός  της γλώσσας με κατάλληλο ξέστρο ή με την οδοντόβουρτσα. Μετά από αυτή τη διαδικασία είναι χρήσιμη η στοματοπλύση με το Gkelefzin, καθώς τα αιθέρια έλαια που περιέχει ανακόπτουν τον πολλαπλασιασμό των βακτηρίων του στόματος που παράγουν δύσοσμα πτητικά αέρια.

Συνιστάται η αποφυγή λήψης ζάχαρης, γλυκών και τροφών με πολλούς υδατάνθρακες κατά το πρωινό γεύμα, ενώ είναι ευεργετική  η κατανάλωση μαζί με το πρωινό φρούτων, ξηρών καρπών και λαχανικών. Συνιστάται επίσης η άμεση αντιμετώπιση του ροχαλητού και των απνοιών στον ύπνο και η μείωση του υπερβολικού σωματικού βάρους, διότι συμβάλει στην πρόκληση του ροχαλητού και των απνοιών, που συμβάλλουν στην πρωινή κακοσμία του στόματος[10].

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1.Roslund K, Lehto M, Pussinen P, Metsälä M. Volatile composition of the morning breath. J Breath Res. 2022 Sep 19;16(4).

2.Johannes Snel, Maurits Burgering, Bart Smit, Wouter Noordman, Albert Tangerman, Edwin G Winkel, Michiel Kleerebezem. Volatile sulphur compounds in morning breath of human volunteers. Arch Oral Biol. 2011 Jan;56(1):29-34.

3.Bahadır Uğur Aylıkcı, Hakan Colak. Halitosis: From diagnosis to management. J Nat Sci Biol Med. 2013 Jan;4(1):14-23.

4.Napoleon Waszkiewicz, Anna Zalewska, Agata Szulc, Alina Kepka, Beata Konarzewska, Beata Zalewska-Szajda, Sylwia Chojnowska, Danuta Waszkiel, Krzysztof Zwierz. [The influence of alcohol on the oral cavity, salivary glands and saliva]. Pol Merkur Lekarski. 2011 Jan;30(175):69-74.

5.Dirk W Lachenmeier, Szidönia Gumbel-Mako, Eva-Maria Sohnius, Andrea Keck-Wilhelm, Evamaria Kratz, Gerd Mildau. Salivary acetaldehyde increase due to alcohol-containing mouthwash use: a risk factor for oral cancer. Int J Cancer. 2009 Aug 1;125(3):730-5.

6.Alessia Stornetta, Valeria Guidolin, Silvia Balbo. Alcohol-Derived Acetaldehyde Exposure in the Oral Cavity. Cancers (Basel). 2018 Jan 14;10(1):20.

7.Marina Ustrell-Borràs, Bassel Traboulsi-Garet, Cosme Gay-Escoda. Alcohol-based mouthwash as a risk factor of oral cancer: A systematic review. Med Oral Patol Oral Cir Bucal. 2019 Oct 27;25(1):e1–e12.

8.Dirk W Lachenmeier 1, Szidönia Gumbel-Mako, Eva-Maria Sohnius, Andrea Keck-Wilhelm, Evamaria Kratz, Gerd Mildau. Salivary acetaldehyde increase due to alcohol-containing mouthwash use: a risk factor for oral cancer. Int J Cancer. 2009 Aug 1;125(3):730-5.

9.E Van der Sluijs, D E Slot, E W P Bakker, G A Van der Weijden. The effect of water on morning bad breath: a randomized clinical trial. Int J Dent Hyg. 2016 May;14(2):124-34.  doi: 10.1111/idh.12149. Epub 2015 Jun 16.

10.Jeronimo M Oliveira-Neto, Sandra Sato, Vinícius Pedrazzi. How to deal with morning bad breath: A randomized, crossover clinical trial. J Indian Soc Periodontol . 2013 Nov-Dec;17(6):757–761.

 

 

Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.