Επιτυχία Υποψηφίου

Μην παίρνεις τα πράγματα πολύ προσωπικά, ακόμα κι αν σου φαίνονται προσωπικά©

Δρ Δημήτριος Ν, Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD)

Δεν έχει να κάνει πάντοτε με σένα

• Οι πράξεις και τα λόγια των άλλων συχνά πηγάζουν από τη δική τους εσωτερική κατάσταση — άγχος, φόβοι, προκαταλήψεις, κακές μέρες ή λανθασμένα προκατασκευασμένα πιστεύω.
• Εσύ απλά βρίσκεσαι στο πεδίο βολής εκείνη τη στιγμή. Αυτή η άποψη υποστηρίζεται έντονα από τη φιλοσοφία των Τεσσάρων Συμφωνιών του Don Miguel Ruiz [1], που περιλαμβάνει:  

1. Μίλα με σεβασμό – Απόφυγε ψέματα και λόγια που πληγώνουν.
2. Μην το παίρνεις προσωπικά – Ό,τι κάνουν οι άλλοι δεν είναι για σένα.
3. Μην υποθέτεις – Ρώτα και ξεκαθάρισε για να αποφύγεις παρεξηγήσεις.
4. Κάνε το καλύτερό σου – Δώσε τον καλύτερο εαυτό σου σε κάθε στιγμή.

• Οι πράξεις και οι λέξεις των άλλων αντικατοπτρίζουν πάντα τους ίδιους, όχι εσένα. Η άποψη του άλλου δεν καθορίζει την αξία σου.
• Προστάτευε την ψυχική σου ηρεμία

• Όταν εσωτερεύετε κάθε αρνητικό σχόλιο ή συμπεριφορά, αυτό γίνεται ένα βάρος που σε εξαντλεί συναισθηματικά. «Κράτα μόνο ό,τι σε δυναμώνει.»
• Το να τα βλέπεις πιο αντικειμενικά σου δίνει μια ασπίδα.
• Μην ταυτίζεσαι με τις σκέψεις του άλλου. Οι σκέψεις των άλλων δεν είναι δικές σου. Μην  αφήνεις τις σκέψεις των άλλων να σε καθορίζουν [2], και πώς ο εγκέφαλος επεξεργάζεται αυτό που συνέβη [3].
• Σου δίνει δύναμη

• Αν ένα πράγμα είναι “προσωπικό”, τότε έχεις εσύ τον έλεγχο (ή νιώθεις ότι τον χάνεις). Ό,τι παίρνεις προσωπικά, σε ελέγχει
• Αν δεντο πάρεις προσωπικά, τότε η αντίδραση και η συναισθηματική σου κατάσταση παραμένουν στον έλεγχό σου.
• Η Ορθολογική Συναισθηματική Συμπεριφορική Θεραπεία (REBT) των Ellis και Harper παρέχει το πλαίσιο για αυτήν την αναδιάρθρωση της σκέψης [4]. Η REBT υποστηρίζει ότι δεν είναι τα γεγονότα από μόνα τους που προκαλούν δυσφορία, αλλά οι πεποιθήσεις και οι σκέψεις που έχουμε γι’ αυτά. Αρνητικά συναισθήματα και δυσλειτουργικές συμπεριφορές προκύπτουν από μη ρεαλιστικές ή άκρως αυστηρές πεποιθήσεις.
• Μη βιάζεσαι να αντιδράσεις, κάντε μια παύση

• Ρωτήστε τον εαυτό σου: “Υπάρχει άλλος λόγος που αυτό το άτομο μπορεί να συμπεριφέρεται έτσι;”
• Αυτή η τεχνική είναι βασική στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) [5]. Η  Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) είναι:

  • Μια συνεργατική ψυχοθεραπευτική προσέγγιση που εστιάζει στο παρόν και στην επίλυση προβλημάτων.

  • Βασίζεται στην ιδέα ότι οι σκέψεις (γνώσεις), τα συναισθήματα και η συμπεριφορά αλληλεπιδρούν.

    • Δεν είναι τα γεγονότα που μας αναστατώνουν, αλλά ο τρόπος που τα αντιλαμβανόμαστε (οι σκέψεις μας γι’ αυτά). Στόχος της είναι να βοηθήσει τον άνθρωπο να:

      1. Αναγνωρίσει τις δυσλειτουργικές/αρνητικές σκέψεις και πεποιθήσεις (“Δεν τα καταφέρνω ποτέ σε τίποτα”).

      2. Αναθεωρήσει και αλλάξει αυτά τα σχήματα σκέψης προς πιο ρεαλιστικά και εξυπηρετικά.

      3. Αλλάξει συμπεριφορικά μοτίβα που διατηρούν το πρόβλημα (π.χ. αποφυγή, αναβλητικότητα).

  • Είναι δραστηριοποιημένη και δομημένη, με “ασκήσεις για το σπίτι” και συγκεκριμένους στόχους ανά συνεδρία.

  • Είναι βραχυπρόθεσμη και επικεντρώνεται σε συγκεκριμένα προβλήματα.

  Κύριο μήνυμα: Αλλάζοντας τον τρόπο που σκέφτεσαι και συμπεριφέρεσαι, μπορείς να αλλάξεις τον τρόπο που αισθάνεσαι.

• Αναζητήστε το μάθημα, όχι την προσβολή

• Ακόμα και αν μια κριτική είναι κακώς εκφρασμένη π.χ. θυμό, προσβολή, υπερβολή ή κακία, μπορεί να περιέχει ένα κόκκο αλήθειας που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να βελτιωθείτε. Ο «κόκκος αλήθειας» είναι αυτό που μπορείς να αξιοποιήσεις για αυτογνωσία και προσωπική βελτίωση.
• Σημασία: Η μορφή της κριτικής δεν καθορίζει απαραίτητα την αξία της πληροφορίας που περιέχει.
• Εστιάστε στο μάθημα, όχι στον τρόπο.
• Η προσβολή συνδέεται με την ανάπτυξη της ψυχικής ανθεκτικότητας [6] και της γενναιότητας να είμαστε ευάλωτοι [7].
• Η φράση «να είμαστε ευάλωτοι» σημαίνει τη γενναιότητα να δείχνουμε την ευαλωτότητά μας, δηλαδή να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα, τις αδυναμίες ή τις ανασφάλειές μας αντί να τα καταπιέζουμε [7, 8].
• Η γενναιότητα να είμαστε ευάλωτοι μας επιτρέπει να συνδεόμαστε με τους άλλους, να αναλαμβάνουμε ρίσκα και να βιώνουμε πλήρως τη ζωή μας.
• Η ευαλωτότητα μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ανάπτυξη της ανθεκτικότητας, εφόσον συνοδεύεται από ελπίδα και θετική προοπτική [8].

Ορίστε τα όρια σας

1. Δεν σημαίνει παθητικότητα

• Το να μην παίρνουμε κάτι προσωπικά δεν σημαίνει παθητικότητα ή αποδοχή κακοποιητικής ή ασεβούς συμπεριφοράς [9].
• Αναφέρεται στην ψυχολογική διαφορά μεταξύ ανθεκτικότητας και παθητικής αποδοχής. Η συνειδητοποίηση των ορίων βοηθά στην προστασία της ψυχικής υγείας.

2. Ένδειξη αυτοσεβασμού και ψυχικής ανθεκτικότητας

• Το να θέτεις όρια όπως: «Δεν δέχομαι να μου μιλάς έτσι» είναι ένδειξη αυτοσεβασμού και ψυχικής ανθεκτικότητας [10].
• Η ικανότητα να εκφράζουμε ξεκάθαρα τα προσωπικά μας όρια συνδέεται με αυτοεκτίμηση και ψυχική ανθεκτικότητα.

3. Σύνδεση με ασφάλεια και κοινωνική ικανότητα

• Η ικανότητα να οριοθετείς διατηρώντας την ψυχική σου ηρεμία συνδέεται με την ασφάλεια, την αυτοεκτίμηση και την κοινωνική ικανότητα [11].
• Το να διατηρούμε ήρεμη στάση ενώ θέτουμε όρια ενισχύει κοινωνικές δεξιότητες, ασφάλεια και αυτοσεβασμό.

4. Μη ταύτιση και εξάσκηση τεχνικών

• Δεν χρειάζεται να ταυτίζεσαι με γεγονότα, αντικείμενα ή συμπεριφορές άλλων.

Εξασκήσου σε τεχνικές όπως η ενσυνειδητότητα (Να είσαι πλήρως παρών στη στιγμή, παρατηρώντας σκέψεις, συναισθήματα και αισθήσεις χωρίς κρίση.  Να παρατηρείς τη ζωή όπως συμβαίνει, αντί να ζεις στο παρελθόν ή στο μέλλον), αυτοπαρατήρηση και γνωσιακές στρατηγικές (τεχνικές που χρησιμοποιεί κάποιος για να κατανοήσει, επεξεργαστεί και θυμηθεί πληροφορίες, καθώς και για να λύσει προβλήματα ή να παίρνει αποφάσεις) για να ενισχύσεις την ανθεκτικότητα, την αυτογνωσία και τη συναισθηματική ευελιξία [12,13].

Αποσπάσματα αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων που εκφράζουν την ιδέα του «μην παίρνεις τα πράγματα προσωπικά»:

1. Επίκτητος (1ος αι. μ.Χ.). Εγχειρίδιον.

«Δεν είναι τα ίδια τα πράγματα  που μας ταράζουν, αλλά οι κρίσεις μας γι’ αυτά.» [Οὐχ αὐτὰ τὰ πράγματα ἐμποδίζουν ἡμᾶς τὰραττεῖν, ἀλλὰ αἱ περὶ αὐτῶν κρίσεις ἡμῶν]   

Σενέκας  (Ρωμαίος φιλόσοφος, 1ος αι. μ.Χ.). Επιστολές προς Λουκίλιο.

«Ο σοφός άνθρωπος δεν αφήνει τα λόγια ή τις πράξεις των άλλων να τον θίγουν, γιατί η δύναμή του βρίσκεται στην ψυχική του ανεξαρτησία.»

3. Σωκράτης (469–399 π.Χ.). Αποσπάσματα από πλατωνικούς διαλόγους.

«Η αρετή και η γνώση του εαυτού φέρνουν γαλήνη. Όταν ξέρεις ποιος είσαι, δεν θίγεσαι εύκολα από εξωτερικά γεγονότα.»

4. Ηράκλειτος (535–475 π.Χ.). Αφορισμοί.

«Τα πάντα ρέουν. Αν αποδεχθούμε τη ροή των πραγμάτων, δεν τα παίρνουμε προσωπικά.»

5. Πλάτων (427–347 π.Χ.). Νόμιμα, Πολιτεία.

Η εσωτερική αυτοκυριαρχία και η ενάρετη ζωή προστατεύουν τον άνθρωπο από τις κακές κρίσεις και τις αδικίες των άλλων.

https://pharmagel.gr/product/iatriki-empsychosi-ypopsifion-anotaton-scholon-dr-gkelis-n-dimitrios/

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1. Ruiz M. The Four Agreements: A Practical Guide to Personal Freedom. San Rafael: Amber-Allen Publishing; 1997.
2. Tolle E. The Power of Now: A Guide to Spiritual Enlightenment. Novato: New World Library; 1999.
3. LeDoux J. The Emotional Brain: The Mysterious Underpinnings of Emotional Life. New York: Simon & Schuster; 1996.
4. Ellis A, Harper RA. A Guide to Rational Living. North Hollywood: Wilshire Book Company; 1975.
5. Beck JS. Cognitive Behavior Therapy: Basics and Beyond. 2nd ed. New York: Guilford Press; 2011.
6. Masten AS. Resilience in development: Progress and transformation. In: Cicchetti D, Cohen DJ, editors. Developmental Psychopathology. 2nd ed. Hoboken: Wiley; 2006. p. 747–795.
7. Brown B. Daring Greatly: How the Courage to Be Vulnerable Transforms the Way We Live, Love, Parent, and Lead. New York: Gotham Books; 2012.
8. Satici SA. Psychological vulnerability, resilience, and subjective well-being: The mediating role of hope. Personality and Individual Differences. 2016;97:96–100.
9. Linehan MM. Cognitive-Behavioral Treatment of Borderline Personality Disorder. New York: Guilford Press; 1993.
10. Neff KD. Self-Compassion: The Proven Power of Being Kind to Yourself. New York: William Morrow; 2011.
11. Neenan M. Developing Resilience: A Cognitive-Behavioural Approach. London: Routledge; 2009.
12. Chopra D. The Seven Spiritual Laws of Success. San Rafael: Amber-Allen Publishing; 1994.
13. Kabat-Zinn J. Full Catastrophe Living: Using the Wisdom of Your Body and Mind to Face Stress, Pain, and Illness. New York: Delta; 1990.

Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.