Πανελλήνιες Εισαγωγικές Εξετάσεις: Μπορεί να χρησιμεύσει η χρήση καφέ στην καθημερινή ζωή του υποψήφιου;©
Ο καφές είναι το πιο χρησιμοποιούμενο ρόφημα παγκοσμίως, μεταξύ των ενηλίκων. Μερικοί άνθρωποι δεν μπορούν να ξεκινήσουν την καθημερινή δραστηριότητά τους αν δεν πιούν πρώτα καφέ. Μερικοί πίνουν μόνον ένα καφε και φεύγουν βιαστικά για τη δουλειά τους. Άλλοι πάλι πίνουν καφέδες για να βρίσκονται σε φόρμα ή για να αντέξουν στη δουλειά τους ή να διατηρήσουν την πνευματική τους συγκέντρωση.
Ο καφές περιέχει πολλές χημικές ενώσεις, αλλά η πιο δραστική απ’αυτές είναι η καφεΐνη. Τα παιδιά δεν πίνουν καφέ, αλλά οι έφηβοι ξεκινούν να πίνουν καφέ, όταν αυξάνουν οι σχολικές απαιτήσεις. Βεβαίως τα παιδιά και οι έφηβοι παίρνουν καφεΐνη, που είναι το κύριο συστατικό του καφέ, τις περοισσότερες φορές εν αγνοία τους, καθώς καταναλίσκουν αναψυκτικά ή ενεργειακά ποτά που περιέχουν καφεΐνη.
Οι έφηβοι θα πρέπει να ερευνούν τις ετικέτες της συσκευασίας των ποτών και να αναζητούν, αν περιέχουν καφείνη. Ο μαθητής πολύ νωρίς πρέπει να εφαρμόσει μια στρατηγική που θα περιλαμβάνει: Τι ποτά του είναι χρήσιμα, ποια του είναι άχρηστα; και ποια μπορεί να τον βλάψουν;.
Είναι σημαντικής σημασίας το γεγονός ότι πολλοί τακτικοί καταναλωτές καφέ ἠ αεριούχων ποτών που περιέχουν καφεΐνη αναφέρουν ότι, παρά το γεγονός ότι προσπαθούν να κόψουν τον καφέ ή τα καφεϊνούχα ποτά, αυτό τους είναι αδύνατον [3].
Ο καφές αυξάνει τη γαστρική οξύτητα
Η κατανάλωση καφέ ή καφεινούχων αεριούχων ή ενεργειακών ποτών μερικές φορές σχετίζεται με στομαχική δυσφορία ή φούσκωμα
Οι μηχανισμοί με τους οποίους προκαλείται το αίσθημα οπισθοστερνικού καψίματος και δυσπεψίας σε ορισμένα άτομα δεν οφείλεται στο χαρμάνι του καφέ ή στον τρόπο επεξεργασίας του ή στον τύπο του καφέ (Ελληνικός, Γαλλικός, εσπρέσο, καπουτσίνο, κλπ.
Η καφείνη αυξάνει την οξύτητα των γαστρικών υγρών
Οι αδένες στο βλεννογόνο του στομάχου παράγουν μεγάλες ποσότητες υδροχλωρικού οξέος καθ’όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Ο βλεννογόνος του στομάχου επιδεικνύει περιορισμένη δυνατότητα παραγωγής υδροχλωρικού οξέος , ιδιαίτερα όταν το άτομο υποσιτίζεται ή όταν βρίσκεται κάτω από στρες.
Η ελαττωμένη παραγωγή του υδροχλωρικού οξέος επηρεάζει την πεπτική λειτουργία, δημιουργώντας προβλήματα κακής πέψης των διαφόρων τροφίμων και κυρίως των πρωτεϊνών.
Αυτή η κατάσταση ευθύνεται για τη δημιουργία του αισθήματος φουσκώματος, καθώς οι μη διασπασμένες από το υδροχλωρικό οξύ πρωτεΐνες οδεύουν στο έντερο, όπου υπό την επίδραση των βακτηριδίων του εντέρου παράγονται αέρια, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και το υδρόθειο, που μυρίζει, όπως το κλούβιο αυγό και γιαυτό τα αέρια που αποβάλονται από το έντερο είναι δύσοσμα
Η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει οπισθοστερνικό αίσθημα καψίματος
Το παραπάνο γεγονός το προκαλεί, τόσον ο κανονικός καφέ, όσο και ο καφές χωρίς καφεΐνη (ντεκαφεϊνέ).
H αντίδραση ενός φυσιολογικού ατόμου σε κάποιο περιβαλλοντικό στρες είναι το πετάω ή παλεύω (fight or flight response) . Η καφεΐνη περιορίζει αυτή τη φυσιολογική αντίδραση. Όμως περιορισμός της αντίδρασης στο στρες προκαλείται και με τη χρήση του καφέ χωρίς καφεΐνη.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι κατά τη διαδικασία της παρασκευής του αποκαφεϊνωμένου καφέ δεν είναι δυνατόν να αφαιρεθούν τα λοιπά συστατικά του καφέ, όπως και οι λοιπές χημικές ενώσεις. Επίσης ο αποκαφεϊνωμένος καφές δεν χάνει τις αντιοξειδωτικές του ικανότητες, διατηρεί τη διουρητική, υπακτική (δρα κατά της δυσκοιλιότητας), μεταλλοδεσμευτική δράση του και αποδείχτηκε ότι δημιουργεί περισσότερα οξέα στην πεπτική οδό σε σύγκριση με τον κανονικό καφέ.
Η κατανάλωση κανονικού καφέ ή καφέ χωρίς καφεΐνη σχετίζεται με χαμηλότερα επίπεδα ηπατικών ενζύμων [8].
Ο αποκαφεϊνωμένος καφές, θα μπορούσε να παίξει κάποιο παροδικό ρόλο σε όσους επιθυμούν να απεξαρτηθούν από τη χρήση κανονικού καφέ.
Σχέση ελκών του στομάχου ευερέθιστου εντέρου και καφέ
Πιστεύεται ότι για τη δημιουργία του έλκους του στομάχου συμμετέχει το βακτηρίδιο Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. Το όξινο περιβάλλον του στομάχου που το επιτείνει ο καφές ίσως επιτρέπει τις κατάλληλες συνθήκες για τα βακτηρίδια να προσβάλλουν το βλεννογόνο του στομάχου.
Ο καφές θεωρείται ερεθιστικός για το έντερο για όσους πάσχουν απ΄πο γαστρεντερικές διαταραχές. Φαίνεται ότι δεν είναι η καφείνη αυτής της βλαπτικής δράσης , όσο ορισμένα ένζυμα που υπάρχουν στους σπόρους του καφέ.
Γιαυτό δεν βελτιώνεται η κατάσταση των ατόμων με έλκος του στομάχου ή άλλες εντερικές παθήσεις, όταν χρησιμοποιεί αποκαφεϊνωμένο καφέ. Τα άτομα προβλήμα από το στομάχι και τα έντερα πρέπει να αποφεύγουν την αύξηση των γαστρικών εκκρίσεων και τον άμεσο ερεθισμό του γαστρικού βλεννογόνο [9].
Παρά το γεγονός ότι ο βλεννογόνος του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου μπορεί να βλαφτεί από τον καφέ, εν τούτοις οι βλάβες αποκαθιστανται αν παρέλθουν 48 ώρες και δεν έχει επαναληφθεί η χρήση καφέ.
Οι καθαρτικές ιδιότητες του καφέ.
Σε μερικά άτομα η κατανάλωση καφέ μπορεί να τους δημιουργήσει μέσα σε 4 λεπτά την ανάγκη για αφόδευσηΟ καφές φαίνεται ότι διεγείρει την κένωση του στομάχου.
Το όξινο περιεχόμενο του στομάχου οδηγείται στο λεπτό έντερο προτού να ολοκληρωθεί η πέψη των τροφών στο στομάχι.
Επίσης η άπεπτη βτροφή δημιουργεί αίσθημα φουσκώματοςΤα ίδια αποτελέσματα μπορεί να προκαλέσει και ο ντεκαφεϊνέ καφές.
Διουρητικές και αφυδατοτικές ιδιότητες του καφέ
Η καφείνη είναι ισχυρό διουρητικό. Η καθημερινή λήψη καφείνης μέσω του καφέ ή άλλου ποτού μπορει να δημιουργήσει ανοχή στην καφείνη και παρεμπόδιση της διουρητικής δράσης της. Η ανοχή αυτή χάνεται, αν διακόψει κανείς τον καφέ για 4 ημέρες.
Οι λήψη υψηλότερων δόσεων καφείνης από ατομα που είναι ασυνήθιστα στη χρήση καφεινούχων ποτών αυξάνει τον όγκο των ούρων.Όμως οι μικρές ή μέτριες δόσεις καφείνης δεν προκαλούν διούρηση
Ἢ παρουσία επαρκών επιπέδων μαγνησίου συμβάλλει στην κανονικότητα των κενώσεων. Από τις πιο πλούσιες τροφές σε μαγνήσιο είναι το αβοκάντο.
Η αύξηση της έκκρισης των ορμονών του στρες παρεμποδίζει τη λειτουργία της πέψης, ιδίως της πέψης στο στομάχι.
Ο καφές με την καφείνη του προκαλεί αναστάτωση στο μεταβολισμό του γάμμαᾱμινοβουτυρικού οξέος (GABA). Το GABA (Gamma-aminobutyric acid) είναι ένας νευρομεταβιβαστής που παράγεται βφυσιολογικά στον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα , καθώς και στην καρδιά.
Ο ρόλος του GABAστην αντιμετώπιση του στρεςδιακυβέβεται από την παρουσία της καφείνης και το αυξημένο φυσιολογικά στρες οδηγεί σε υπερκατανάλωση τροφής και στη δυσκολία απώλειας βάρους.
Στο πεπτικό σύστημα το GABA παρέχει κατευναστικό αποτέλεσμα.
Αυτές οι λειτουργίες είναι σημαντικές για την φυσιολογική υγιή πέψη, τη γενική υγεία και το καλώς έχειν.
Να πίνει κανείς καφέ ή να μην πίνει;
Βεβαίως εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν σαν καλό τους φίλο τον καφές. Οι περισσότεροι πίνουν ένα-2 φλυτζάνια καφέ την ημέρα και συνήθως μένουν ευχαριστημένοι. Όποιος λοιπον διαβάσει τα παραπάνω ίσως σκεφτεί ότιο όλα είναι υπερβολές.
Όχι δεν είναι υπερβολές, διότι και όσοι νκαταναλίσκουν μικρές ποσότητες καφέ, τους είναι δύσκολο να τον κόψουν. Ο καφές πρτοκαλεί σωματική και ψυχική εξάρτηση. Πολλοί άνθρωποι κάνουν κατάχρηση του καφέ με επακόλουθοπ να επιβαρύνουν την ψυχική τους διλάθεση, να παραπονούνται για πονοκεφάλους, διαταραχές του πεπτικού συστήματος, κλπ.
Το να κόψει κανείς τον καφέ και να τον αντικαταστήσει με άλλο ρόφημας δεν αποτελεί εύκολη απόφαση. Όσοι κόβουν τον καφέ το κάνουν γιατί τους το επέβαλε ο γιατρός τους, αλλά και πάλι δυσκολεύονται.
Γιαυτό καλόν είναι ο υποψήφιος να μην μάθει τον καφέ και αν έχει ανάγκη να πιεί κάποιο ρ΄λοφημα του συστείνουμε ένα από τα πιο εννεργειακά ροφήματα του κουρκουμάς. Μπορεί να φτιάξει κανείς ρόφημα κουρκουμά βράζοντας ένα κουταλάκι της σκόνης του ή να βράσει λεπτές φέτες μια ρίζας νωπού κουρκουμά.
Ο κουρκουμά βελτιώνει το αίσθημα του καλώς έχειν, την πέψη και επιδή έχει κουερκουμίνη εξασφαλίζει στον οργανισμό ισχυρή αντιοξείδωση, προστασία από τις ιώσεις , τις βακτηριακές λοιμώξεις, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, τη μνήμη και το σημαντικότερο δρα καρκινπροληπτικά.
Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση
1. Nawrot P, Jordan S, Eastwood J, Rotstein J, Hugenholtz A, Feeley M. Effects of caffeine on human health. Food Additives & Contaminants. 2003;20:1–30. [PubMed]
2. Juliano LM, Griffiths RR. A critical review of caffeine withdrawal: empirical validation of symptoms and signs, incidence, severity, and associated features. Psychopharmacology (Berl) 2004;176:1–29. doi: 10.1007/s00213-004-2000-x. [PubMed]
3. Hughes JR, Oliveto AH, Liguori A, Carpenter J, Howard T. Endorsement of DSM-IV dependence criteria among caffeine users. Drug and Alcohol Dependence. 1998;52:99–107. doi:10.1016/S0376-8716(98)00083-0. [PubMed]
4. Rubach M1, Lang R, Bytof G, Stiebitz H, Lantz I, Hofmann T, Somoza V. A dark brown roast coffee blend is less effective at stimulating gastric acid secretion in healthy volunteers compared to a medium roast market blend. Mol Nutr Food Res. 2014 Jun;58(6):1370-3. doi: 10.1002/mnfr.201300890. Epub 2014 Feb 8.
5. Elta GH1, Behler EM, Colturi TJ. Comparison of coffee intake and coffee-induced symptoms in patients with duodenal ulcer, nonulcer dyspepsia, and normal controls. Am J Gastroenterol. 1990 Oct;85(10):1339-42.
6. DiBaise JK1. A randomized, double-blind comparison of two different coffee-roasting processes on development of heartburn and dyspepsia in coffee-sensitive individuals. . Dig Dis Sci. 2003 Apr;48(4):652-6.
8. Xiao Q1, Sinha R, Graubard BI, Freedman ND. Inverse associations of total and decaffeinated coffee with liver enzyme levels in National Health and Nutrition Examination Survey 1999-2010. Hepatology. 2014 Dec;60(6):2091-8. doi: 10.1002/hep.27367. Epub 2014 Oct 30.
9. Marotta RB1, Floch MH. Diet and nutrition in ulcer disease. . Med Clin North Am. 1991 Jul;75(4):967-79.
10. Shen Z1, Liu H1, Cao H2. Coffee consumption and risk of gastric cancer: An updated meta-analysis. Clin Res Hepatol Gastroenterol. 2014 Nov 11. pii: S2210-7401(14)00240-X. doi: 10.1016/j.clinre.2014.09.005. [Epub ahead of print]
11. S R Brown, P A Cann, N W Read. Effect of coffee on distal colon function..Gut. 1990 April; 31(4): 450–453
12. Sophie C. Killer, Andrew K. Blannin, Asker E. Jeukendrup PLoS One. 2014; 9(1): e84154. Published online 2014 January 9.
13. Sophie C. Killer, Andrew K. Blannin, Asker E. Jeukendrup./No Evidence of Dehydration with Moderate Daily Coffee Intake: A Counterbalanced Cross-Over Study in a Free-Living Population PLoS One. 2014; 9(1): e84154. Published online 2014 January 9.
14. Roca, D.J., Schiller, G.D. and Farb, D.H. 1988. Chronic Caffeine or Theophylline Exposure Reduces Gammaaminobutyric Acid/Benzodiazepine Receptor Site Interactions. Molecular Pharmacology, May;33(5):481-85. Last
15. Fiebich BL1, Valente P, Ferrer-Montiel A, Candelario-Jalil E, Menthe J, Luecker P. Effects of coffees before and after special treatment procedure on cell membrane potentials in stomach cells. Methods Find Exp Clin Pharmacol. 2006 Jul-Aug;28(6):369-72.
Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης
Δρ.Δημήτριος Ν. Γκέλης
Iατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος
Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Συγγραφέας, Ιατρικός Ερευνητής
ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Ιατρική Έρευνα, Συμπληρωματική Ιατρική
Διεύθυνση: ΚΟΡΙΝΘΟΣ
Τηλ: 6944280764, Email: pharmage@otenet.gr
www.gelis.gr, www.pharmagel.gr , www.orlpedia.gr , www.allergopedia.gr, d3gkelin.gr, www.vitaminb12.gr, www.zinc.gr, www.curcumin.gr
Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση, παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.