Επιτυχία Υποψηφίου

Μπορεί να καταναλώνει κάποιος μπανάνα με κενό στομάχι;©

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD),  Αικατερίνη Γκέλη (MD, Radiologist)

Η μπανάνα είναι ένα πολύ δημοφιλές φρούτο στην παγκόσμια αγορά και καταναλώνεται ως βασική τροφή σε πολλές χώρες. Καλλιεργείται παγκοσμίως και αποτελεί την πέμπτη σημαντικότερη καλλιέργεια γεωργικών τροφίμων από την άποψη του παγκόσμιου εμπορίου. Έχει ταξινομηθεί στο επιδόρπιο ή τις γλυκές μπανάνες και τις μπανάνες μαγειρικής.H μπανάνα τρώγεται είτε ωμή,  είτε επεξεργασμένη. Όμως υπάρχει και ως λειτουργικό συστατικό σε διάφορα προϊόντα διατροφής. Η μπανάνα περιέχει αρκετές βιοδραστικές ενώσεις, όπως φαινολικές ουσίες, καροτενοειδή, βιογενείς αμίνες και φυτοστερόλες, οι οποίες είναι ιδιαίτερα επιθυμητές στη διατροφή καθώς ασκούν πολλές θετικές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία και ευεξία. Πολλές από αυτές τις ενώσεις έχουν αντιοξειδωτική δράση και είναι αποτελεσματικές στην προστασία του οργανισμού από διάφορα οξειδωτικά στρες[1].

Η μπανάνα είναι ένα από τα πιο θρεπτικά φρούτα, καθώς είναι πλούσια σε υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λιπαρά οξέα και μέταλλα. Η μπανάνα έχει χρησιμοποιηθεί σε παραδοσιακά φάρμακα για τη διαχείριση του βήχα και του κρυολογήματος, των ελκών, των εγκαυμάτων και της διάρροιας. Η μπανάνα περιέχει διάφορες βιοδραστικές ενώσεις, όπως αλκαλοειδή, φαινόλες, φλαβονοειδή, τανίνες και σαπωνίνες, με αναφερόμενα θεραπευτικά οφέλη, λόγω των αντιοξειδωτικών, αντιδιαβητικών, αντικαρκινικών, αντιφλεγμονωδών και αντιμικροβιακών δράσεών της[2].

Η μπανάνα  επίσης είναι  αξιοσημείωτα εμπλουτισμένη με μέταλλα, όπως ο φωσφόρος, νάτριο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρος, χαλκός, ψευδάργυρος και μαγγάνιο [3].

Η χρήση της μπανάνας ως συστατικού σε διάφορα προϊόντα διατροφής ασκεί ευεργετική επίδραση στην ανθρώπινη υγεία. Η ενσωμάτωση της μπανάνας στις συνταγές πολλών προϊόντων διατροφής βελτιώνει τις συνολικές διατροφικές ίνες, το ανθεκτικό άμυλο, το συνολικό άμυλο και ορισμένα βασικά μέταλλα (φωσφόρος, μαγνήσιο, κάλιο και ασβέστιο). Η μπανάνα είναι βασική τροφή σε πολλές χώρες και λόγω της υψηλής θρεπτικής της αξίας έχει θετική επίδραση στην υγεία και την ευεξία πολλών ανθρώπων. Αρκετοί ερευνητές έχουν αποδείξει ότι οι μπανάνες είναι μια σημαντική πηγή φυτοχημικών που προάγουν την υγεία [4].

Η κατανάλωση μιας μπανάνας με άδειο στομάχι μπορεί να είναι  ευεργετική, αλλά και δυνητικά προβληματική για ορισμένα άτομα, ανάλογα με τις ανάγκες και τις ευαισθησίες του  πεπτικού τους συστήματος, που πολλές φορές εξαρτώνται από τον βαθμό ωριμότητας της μπανάνας.

Οφέλη  από τη λήψη μπανάνας το πρωί με άδειο στομάχι

Η κατανάλωση μιας μπανάνας με άδειο στομάχι δρα ευεργετικά και παρέχει σύντομα ενέργεια,  στα άτομα που τις ανέχεται το στομάχι τους. Οι μπανάνες εκτός από τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν , επειδή είναι πλούσιες  σε φυσικά σάκχαρα που  παρέχουν μια γρήγορη παραγωγή ενέργειας.  Οι μπανάνες περιέχουν τρεις κύριους τύπους ζάχαρης:

• Σακχαρόζη (60% της συνολικής περιεκτικότητας σε ζάχαρη
• Φρουκτόζη: Φυσικό σάκχαρο που συμβάλλει στη γλυκύτητα της μπανάνας.
• Γλυκόζη: Η απλούστερη μορφή σακχάρου, το οποίο χρησιμοποιείται από το σώμα ως κύριο καύσιμο για την παραγωγή ενέργειας.

Η ποσότητα σακχάρου σε μια μπανάνα ποικίλλει ανάλογα με το μέγεθος και το στάδιο  ωρίμανσής της. Μια μπανάνα μεσαίου μεγέθους και ωριμότητας  (118 γραμμάρια) περιέχει:14 γραμμάρια ζάχαρη (12 γραμμάρια σακχαρόζης, 1 γραμμάριο φρουκτόζης. 1 γραμμάριο γλυκόζης).

Τα σάκχαρα της μπανάνας είναι φυσικά και γι’αυτό δεν είναι τόσο βλαπτικά, όσο τα  πρόσθετα σάκχαρα, τα οποία βρίσκονται συνήθως σε επεξεργασμένα τρόφιμα και ποτά. Παρά τούτο, δεν συνιστάται η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης, ανεξάρτητα από την προέλευσή της, διότι αυτό μπορεί να συμβάλλει στην αύξηση του σωματικού βάρους, την πρόκληση τερηδόνας των δοντιών και αύξηση του κινδύνου πρόκλησης χρόνιων  παθήσεων.

Γι’ αυτό  η μπανάνα θεωρείται   ιδανικό φρούτο,  για να ξεκινήσει κανείς  την ημέρα του ή πριν από τη μετάβαση στο σχολείο, την εργασία ή μια προπόνηση. Η μπανάνα είναι εύπεπτο φρούτο  για την πλειοψηφία των καταναλωτών, οι οποίοι τις τρώγουν   χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες και αποτελούν πηγή καλίου,  βιταμίνης C, βιταμίνης Β6 και διατροφικών  ινών,  οι οποίες είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της συνολικής υγείας.

Οι ώριμες μπανάνες είναι μαλακές και εύπεπτες. Αυτό τις καθιστά  μια ήπια τροφή, κατάλληλη για το πεπτικό σύστημα, ειδικά το πρωί. Όμως οι μπανάνες μπορεί να είναι δύσπεπτες για ορισμένα άτομα, διότι μπορεί να έχουν αλλεργία ή δυσανεξία στην μπανάνα.

Μπορεί η βρώση μπανάνας να προκαλέσει ανεπιθύμητες αντιδράσεις;

Η κατανάλωση μπανανών σε μερικά άτομα μπορεί να συνοδευτεί από την εκδήλωση οριμένων ανεπιθύμητων ενεργειών, όπως:

Αλλεργία: Tα φρούτα γενικώς, παρά τα θετικά αποτελέσματα που δημιουργούν στην ανθρώπινη υγεία αναγνωρίζονται ως σημαντική πηγή αλλεργίας στο 0,6% των ατόμων στο γενικό πληθυσμό και έως 67 και 46% για άτομα που πάσχουν από  άσθμα ή ατοπική δερματίτιδα. Η αλλεργία στα φρούτα είναι μια από τις πιοσυνηθισμένες τροφικές αλλεργίες που παρατηρούνται παγκοσμίως. Η αλλεργία στην  μπανάνα προκύπτει από την ανώμαλη ανοσολογική απόκριση στις πρωτεΐνες της μπανάνας αμέσως μετά την κατανάλωσή της. Τα συμπτώματα κυμαίνονται από το σύνδρομο στοματικής αλλεργίας (OAS) έως την απειλητική για τη ζωή αναφυλαξία[5].

Δυσανεξία στη φρουκτόζη: Tα άτομα με δυσανεξία στη φρουκτόζη  συχνά παρουσιάζουν ανεξήγητο φούσκωμα, ρέψιμο, διάταση, αέρια, κοιλιακό άλγος ή διάρροια, όταν φάγουν μπανάνα[6].

Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου:. Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου  είναι μια γαστρεντερική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από χρόνιο, επαναλαμβανόμενο κοιλιακό άλγος και ποικίλες συνήθειες του εντέρου. Οι μπανάνες μπορεί να προκαλέσουν αύξηση των αερίων του εντέρου και μετεωρισμό σε ορισμένα άτομα που ζουν με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου[7].

Ανεξάρτητα από τα πιθανά προβλήματα υγείας ή δυσανεξίας που αποδίδονται στην κατανάλωση μπανανών και αναφέρθηκαν πιο πάνω, φαίνεται ότι οι μπανάνες  συνήθως προκαλούν προβλήματα μόνο όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες. Οι υπερβολικές φυτικές ίνες που συσσωρεύονται στα έντερα προκαλούν αέρια, φούσκωμα και κοιλιακές κράμπες. Η πέψη της μπανάνας επηρεάζεται και από το βαθμό ωρίμανσης της μπανάνας, ο οποίος επηρεάζει και τη γεύση της (γλυκύτητα).

Οι μπανάνες είναι αλκαλικές,  μπορούν να βοηθήσουν στην εξουδετέρωση του οξέος του στομάχου[8]  και είναι πλούσιες σε πηκτίνη. Η πηκτίνη είναι  μια διαλυτή ίνα που βοηθά στη διατήρηση της ροής της τροφής επαρκώς μέσω του πεπτικού σωλήνα, αποτρέποντας έτσι τη στάση της τροφής στο στομάχι για παρατεταμένες περιόδους, γεγονός που περιορίζει την παραγωγή οξέος και μειώνει την πιθανότητα παλινδρόμησης γαστρικών υγρών[9].

Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων ώριμων μπανανών μπορεί να προκαλέσει αύξηση των συγκεντρώσεων του σακχάρου στο αίμα. Όμως, αν η βρώση μπανάνας συνοδεύεται και από την βρώση  πρωτεϊνούχων τροφών, όπως π.χ. οι ξηροί καρποί, το γιαούρτι, κλπ, μπορεί να σταθεροποιήσει αυτό το αποτέλεσμα.

Η κατανάλωση  μεγάλης ποσότητας μπανανών μπορεί να προκαλέσει ανισορροπία των συγκεντρώσεων μαγνησίου και καλίου  στην κυκλοφορία του αίματος δημιουργώντας δυσφορία σε μερικά άτομα. Συνεπώς οι μπανάνες πρέπει να καταναλώνονται σε λογικές ποσότητες και εφόσον είναι ώριμες αρκεί η λήψη 1-2 μπανανών ημερησίως.

Συμβουλές  στα άτομα που προτιμούν να τρώνε μπανάνα το πρωί

• Πρωινή ενυδάτωση: Μόλις ξυπνήσετε και προτού φάτε μια μπανάνα  μπορείτε να πιείτε ένα ποτήρι νερό. Έτσι, προετοιμάζεται το στομάχι σας να ενεργοποιήσει  το μηχανισμό της πέψης.
• Αποφεύγετε να τρώτε σκέτη τη μπανάνα. Συνδυάστε τη βρώση της μπανάνας με ταυτόχρονη λήψη πρωτεϊνούχου και τροφής που περιέχει μικρή ποσότητα λίπους. Ιδανικές τροφές που μπορεί να συνοδεύσουν τη βρώση μιας μπανάνας είναι οι ξηροί καρποί, το φυστικοβούτυρο, το ταχίνι , ένα βραστό αυγό.

• Δίδεται προσοχή στο βαθμό ωριμότητας των μπανανών. Οι ελαφρώς ώριμες μπανάνες περιέχουν λιγότερη ζάχαρη και περισσότερο  ανθεκτικό άμυλο. Αυτό βοηθάει   στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Συνιστάται  οι μπανάνες να τρώγονται  πιο πράσινες και  λιγότερο ώριμες,  καθώς έχουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε ανθεκτικό άμυλο και μικρότερη περιεκτικότητα σακχάρου. Προτιμώνται οι μικρού μεγέθους μπανάνες, διότι μειώνεται έτσι η ποσότητα σακχάρου που εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος.

Γενικά, η κατανάλωση μιας μπανάνας με άδειο στομάχι είναι καλή για τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά μπορεί να μην είναι κατάλληλη για όσους έχουν συγκεκριμένες διατροφικές διαταραχές ή ευαισθησίες.

Οι μπανάνες, ενώ περιέχουν σημαντική ποσότητα ζάχαρης, εν τούτοις τα φυσικά σάκχαρα δεν είναι τόσο επιβλαβή, όσο τα προστιθέμενα σάκχαρα. Κατανοώντας την περιεκτικότητα σε ζάχαρη των μπανανών  και ακολουθώντας τις προτεινόμενες συμβουλές, μπορείτε να  τις απολαύσετε  ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.

Απαντήσεις σε ερωτήματα που αφορούν την κατανάλωση μπανανών 

Ε: Πόσες θερμίδες έχει μια μέτρια μπανάνα;
Α: Περίπου 105 θερμίδες.

Ε: Οι μπανάνες έχουν περισσότερη ζάχαρη από τα μήλα;
Α: Γενικά, οι μπανάνες έχουν περισσότερες θερμίδες από τα μήλα. Μια μεσαίου μεγέθους μπανάνα ζυγίζει αν έχει βάρος 118 γραμμάρια και ένα μήλο του ιδίου μεγέθους έχει βάρος 182 γραμμάρια. Τα μήλα έχουν 52 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια και οι μπανάνες έχουν 89 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια. Και τα δύο φρούτα είναι φυσικά χωρίς λιπαρά. Ωστόσο, η διαφορά στον αριθμό των θερμίδων δεν είναι σημαντική και τα δύο μπορούν να θεωρηθούν ολιγοθερμιδικά τρόφιμα. Τα μήλα έχουν χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη και είναι χαμηλότερα σε θερμίδες, υδατάνθρακες, συνολικά σάκχαρα και πλουσιότερα σε βιταμίνη Κ . Από την άλλη πλευρά, οι μπανάνες είναι πλουσιότερες σε κάλιο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, βιταμίνες C, B6, A και φυλλικό οξύ . Το μήλο και η μπανάνα έχουν παρόμοιες ποσότητες διαιτητικών ινών[10].

Ε: Μπορούν οι διαβητικοί να τρώνε μπανάνες;

Α.Tα άτομα με διαβήτη επιτρέπεται να τρώνε μπανάνες   με μέτρο και να  έχουν κατά νουν τα εξής:

Οι μπανάνες έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (GI), Τι είναι ο γλυκαιμικός δείκτης; Παρά το γεγονός ότι οι μπανάνες περιέχουν άφθονους υδατάνθρακες, εν τούτοις έχουν χαμηλό, έως μεσαίο γλυκαιμικό δείκτη, ο οποίος κυμαίνεται  από 42 έως 62, ανάλογα με το βαθμό ωριμότητας των μπανανών. Αυτό οφείλεται στις διατροφικές ίνες που περιέχει η μπανάνα, οι οποίες επιβραδύνουν την είσοδο των σακχαρων στην κυκλοφορία του αίματος,  Τα τρόφιμα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη προκαλούν πιο αργή αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε σύγκριση με τα τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη[11]. Ο γλυκαιμικός δείκτης είναι ένας τρόπος κατάταξης των τροφίμων που περιέχουν υδατάνθρακες με βάση το πόσο αργά ή γρήγορα πέπτονται και αυξάνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα για μια χρονική περίοδο – συνήθως  εντός2 ωρών . Ο γλυκαιμικός δείκτης χρησιμοποιεί τη γλυκόζη ή το λευκό ψωμί ως τροφή αναφοράς, το οποίο έχει γλυκαιμικό δείκτη 100.

Οι μπανάνες είναι πλούσιες σε  θρεπτικά συστατικά: Οι μπανάνες είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες, βιταμίνη C, κάλιο και άλλα θρεπτικά συστατικά που υποστηρίζουν τη συνολική υγεία, συμπεριλαμβανομένης της υγείας της καρδιάς, η οποία είναι σημαντική για τους διαβητικούς.

Οι μπανάνες περιέχουν πολύτιμες διατροφικές ίνες:

• • Οι φυτικές ίνες στις μπανάνες βοηθούν στην επιβράδυνση της πέψης των υδατανθράκων, μειώνοντας δυνητικά τις αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα.

Ε: Ποιοι παράγοντος επηρεάζουν τη δραστικότητα της μπανάνας;

Α: Οι παρακάτω παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν τη δραστικότητα της μπανάνας:

Το μέγεθος της κάθε μπανάνας: Μια μεσαίου μεγέθους μπανάνα (μήκους περίπου 17-20cm) περιέχει περίπου 27 γραμμάρια υδατανθράκων, που ισοδυναμούν με 2 μερίδες υδατανθράκων.  Δεν χρειάζεται να επιλλέγονται μπανάνες μεγάλου μεγέθους. Σε περίπτωση αγοράς μπανανών μεγάλου μεγέθους, αρχικά τρώγεται η μισή και μετά από 4-6 ώρες τρώγεται η υπόλοιπη μισή.Προσαρμόστε το μέγεθος της μερίδας για να ταιριάζει στο διατροφικό σας πρόγραμμα.

Ωριμότητα της μπανάνας: Όσο πιο ώριμη είναι η μπανάνα, τόσο υψηλότερη είναι η περιεκτικότητα σε ζάχαρη και ο ΓΔ. Επιλέξτε μπανάνες που είναι απλώς ώριμες ή ελαφρώς πράσινες για να ελαχιστοποιήσετε τις επιπτώσεις στο σάκχαρο του αίματος.

Βρώση της μπανάνας μαζί με άλλες τροφές: Ο συνδυασμός μπανανών με πρωτεΐνη ή υγιεινό λίπος (π.χ. ξηρούς καρπούς, φυστικοβούτυρο, γιαούρτι) μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των αιχμών του σακχάρου στο αίμα επιβραδύνοντας την απορρόφηση της ζάχαρης.

Παρακολούθηση σακχάρου αίματος: Ελέγχετε πάντα πώς οι μπανάνες επηρεάζουν το σάκχαρό σας παρακολουθώντας τα επίπεδα του μετά την κατανάλωσή τους.

Ποιος πρέπει να είναι προσεκτικός, όταν καταναλώνει μπανάνες;

• Τα άτομα που πάσχουν από διαβήτη, ανεξαρτήτως ηλικίας. Τα διαβητικά άτομα  με ανεπαρκώς ελεγχόμενο σάκχαρο αίματος θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά και να συμβουλεύονται τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης ή τον διαιτολόγο τους για εξατομικευμένες συμβουλές. Συνοπτικά, οι μπανάνες μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας υγιεινής διατροφής για τους διαβητικούς, όταν καταναλώνονται προσεκτικά και ισορροπημένα με άλλα θρεπτικά τρόφιμα. Τα υγιή άτομα μπορούν να καταναλώνουν μπανάνες με μέτρο  και ως μέρος ενός ισορροπημένου προγράμματος γευμάτων.

Ε: Είναι καλύτερο να τρώτε μια μπανάνα πριν ή μετά την προπόνηση;
Α: Πριν από μια προπόνηση, οι άγουρες μπανάνες είναι μια καλή πηγή ενέργειας βραδείας απελευθέρωσης. Μετά από μια προπόνηση, οι ώριμες μπανάνες παρέχουν γρήγορη ενέργεια και βοηθούν στην αναπλήρωση των αποθεμάτων γλυκογόνου.

Ε: Η κατανάλωση πολλών μπανανών μπορεί να προκαλέσει αύξηση βάρους;
Α: Ναι, εάν καταναλώνεται σε υπερβολική ποσότητα και δεν είναι ισορροπημένο με άλλες υγιεινές τροφές.

Ε: Οι μπανάνες περιέχουν τεχνητά γλυκαντικά;
Α: Όχι, οι μπανάνες δεν περιέχουν τεχνητές γλυκαντικές ουσίες.

Ε: Ποιος είναι ο γλυκαιμικός δείκτης της μπανάνας;
Α: Ο γλυκαιμικός δείκτης (GI) της μπανάνας κυμαίνεται από 42 έως 62, ανάλογα με τη φάση  ωρίμανσής της.

Ε: Είναι βρώσιμες οι μπανανόφλουδες;
Α: Ενώ οι φλούδες της μπανάνας είναι βρώσιμες, δεν είναι τόσο γλυκές ή θρεπτικές όσο το ίδιο το φρούτο.

Ε: Οι μπανάνες βοηθούν στον ύπνο;
Α: Οι μπανάνες περιέχουν τρυπτοφάνη, ένα αμινοξύ που μπορεί να προάγει τη χαλάρωση και τον ύπνο.

Ε: Μπορούν να καταψυχθούν οι  μπανάνες;
Α: Ναι, οι μπανάνες μπορούν να καταψυχθούν για έως και 3 μήνες και να αποψυχθούν και να φαγωθούν.

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1.Balwinder Singh, Jatinder Pal Singh, Amritpal Kaur , Narpinder SinghBioactive compounds in banana and their associated health benefits – A review Food Chem. 2016 Sep 1:206:1-11.

2.Partha Pratim Sarma, Nonibala Gurumayum, Akalesh Kumar Verma , Rajlakshmi Devi. A pharmacological perspective of banana: implications relating to therapeutic benefits and molecular docking. Food Funct. 2021 Jun 8;12(11):4749-4767.

3.Markus Paul Forster, Elena Rodríguez Rodríguez, Jacinto Darias Martín, Carlos Díaz Romero. Statistical differentiation of bananas according to their mineral composition. J Agric Food Chem. 2002 Oct 9;50(21):6130-5.

4.Mark W Davey , Ellen Stals, Gérard Ngoh-Newilah, Kodjo Tomekpe, Charlotte Lusty, Richard Markham, Rony Swennen, Johan KeulemansSampling strategies and variability in fruit pulp micronutrient contents of west and central african bananas and plantains (Musa species). J Agric Food Chem. 2007 Apr 4;55(7):2633-44.

5.Priyanga Suriyamoorthy, Alluru Madhuri, Srikanth Tangirala, Karunai Raj Michael, Vignesh Sivanandham, Ashish Rawson , Arunkumar Anandharaj. Comprehensive Review on Banana Fruit Allergy: Pathogenesis, Diagnosis, Management, and Potential Modification of Allergens through Food Processing. Plant Foods Hum Nutr. 2022 Jun;77(2):159-171.

6.Amy Fedewa, Satish S C Rao. Dietary fructose intolerance, fructan intolerance and FODMAPs. Curr Gastroenterol Rep. 2014 Jan;16(1):370.

7.Merve Ceren Akgor, Doga Vuralli, Damla Hazal Sucu, Saliha Gokce, Bahar Tasdelen, Fatih Gultekin, Hayrunnisa Bolay. Distinct Food Triggers for Migraine, Medication Overuse Headache and Irritable Bowel Syndrome. J Clin Med. 2023 Oct 12;12(20):6488.

8.Muliawati E., Carolin B.T., Lail N.H. Comparison Between the Provision of White Ambon Banana Fruit and Red Dragon Fruit on Hemoglobin Levels. Nurs. Health Sci. J. 2022;2:87–93.

9.Mugampoza, Samuel Gafuma, Peacekind Kyosaba & Richard Namakajjo. Characterization of Pectin from Pulp and Peel of Ugandan Cooking Bananas at Different Stages of Ripening Diriisa. Journal of Food Research; Vol. 9, No. 5; 2020 ISSN 1927-0887 E-ISSN 1927-0895.

10.Συγκριτικά διατροφικά στοιχεία του μήλου έναντι της  μπανάνας – σάκχαρα, φυτικές ίνες, θερμίδες και άλλα. (https://foodstruct.com/compare/apples-vs-bananas)

11.Jimaima Lako, Subramania Sotheeswaran, William Aalbersberg, K P Sreekumar. The glycemic index (GI) and glycemic load (GL) of five commonly consumed foods of the South Pacific. Pac Health Dialog. 2004 Mar;11(1):47-54.

 

Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.