Επιτυχία Υποψηφίου

Εθισμός στο φαγητό σε υπέρβαρους και παχύσαρκους εφήβους©

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD), Αικατερίνη Γκέλη (MD, Radiologist)

Ο εθισμός στο φαγητό είναι ένας σχετικά νέος και αμφιλεγόμενος όρος. Είναι ένας εθισμός στο πρόχειρο φαγητό και είναι συγκρίσιμος με τον εθισμό στα ναρκωτικά. Δεν υπάρχουν στατιστικά υψηλής ποιότητας για τον επιπολασμό της. Ο εθισμός στο φαγητό είναι μια περίπλοκη κατάσταση που έχει ομοιότητες με άλλους τύπους εθισμού, όπως τα ναρκωτικά, το αλκοόλ, τα ψώνια ή ο τζόγος. Η κατανόηση των αιτιών και των σημείων του εθισμού στα τρόφιμα μπορεί να σας βοηθήσει να μειώσετε τον κίνδυνο και να αλλάξετε δυνητικά προβληματικές συμπεριφορές[1].

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η τροφική εξάρτηση δεν οφείλεται σε έλλειψη θέλησης, αλλά πρόκειται για για την παραγωγή ενός σήματος  ντοπαμίνης που επηρεάζει τη βιοχημεία του εγκεφάλου[2].

Τροφική εξάρτηση και παιδική παχυσαρκία

Η ανεξέλεγκτη διατροφική συμπεριφορά σε παχύσαρκα άτομα μοιάζει πολύ με τη συμπεριφορά στον εθισμό στα τρόφιμα, υποδηλώνοντας μια σχέση. Το 2015 η Aler Keser και οι συνεργάτες της αξιολόγησαν  τη σχέση μεταξύ της παιδικής παχυσαρκίας και του εθισμού στα τρόφιμα και καθόρισαν  τη συχνότητα του εθισμού στα τρόφιμα μεταξύ παχύσαρκων παιδιών και εφήβων.

Η μελέτη τους περιελάμβανε 100 υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά. Ο εθισμός στα τρόφιμα αξιολογήθηκε με την κλίμακα του εθισμού στα τρόφιμα του Yale (YFAS). Η τιμή αποκοπής για τον εθισμό στα τρόφιμα ορίστηκε ως η παρουσία 3 ή περισσότερων συμπτωμάτων. Οι συμμετέχοντες ήταν μεταξύ 10 και 18 ετών. Το 63% ήταν κορίτσια. Από τους συμμετέχοντες, το 71% είχε εθισμό στο φαγητό. Τα πιο εθιστικά τρόφιμα ήταν η σοκολάτα, το παγωτό, τα ανθρακούχα ποτά, οι τηγανιτές πατάτες, το λευκό ψωμί, το ρύζι, τα γλυκά, τα πατατάκια και τα ζυμαρικά, με φθίνουσα σειρά συχνότητας.

Η συχνή αίσθηση πείνας συσχετίστηκε με 2,2 φορές αύξηση του κινδύνου εθισμού στα τρόφιμα, ενώ η κατανάλωση τηγανιτών πατατών ≥ 1-2 φορές την εβδομάδα συσχετίστηκε με 2,3 φορές αύξηση του κινδύνου (p<0,05). Οι υψηλές βαθμολογίες YFAS σε παχύσαρκους και υπέρβαρους εφήβους υποδηλώνουν ότι ο εθισμός στα τρόφιμα παίζει σημαντικό ρόλο στην παιδική παχυσαρκία. Η λεπτομερέστερη αξιολόγηση του εθισμού στα τρόφιμα μπορεί να ανοίξει μια νέα προοπτική για την πρόληψη και τη θεραπεία της παχυσαρκίας[3].

Σχέση της τροφικής εξάρτησης και η αναζήτηση θεραπεία από τους υπερβαρους και παχύσαρκους εφήβους

Ορισμένες μορφές υπερφαγίας μοιάζουν πολύ με εθιστική συμπεριφορά. Η κλίμακα Yale Food Addiction Scale (YFAS) αναπτύχθηκε για τη μέτρηση της διατροφής που μοιάζει με εθισμό στους ανθρώπους και έχει χρησιμοποιηθεί σε πολυάριθμες μελέτες για την εξέταση του εθισμού στα τρόφιμα σε ενήλικες. Ωστόσο, λίγα είναι γνωστά για τον εθισμό στα τρόφιμα σε παιδιά και εφήβους. Πενήντα έφηβοι στρατολογήθηκαν στην αρχή της θεραπείας σε νοσοκομείο απώλειας βάρους και συμπλήρωσαν το YFAS μεταξύ άλλων ερωτηματολογίων.

Δεκαεννέα συμμετέχοντες (38%) έλαβαν διάγνωση YFAS, οι οποίοι δεν διέφεραν σε ηλικία, μάζα σώματος και κατανομή φύλου από αυτούς που δεν έλαβαν διάγνωση. Ωστόσο, όσοι είχαν εθισμό στο φαγητό ανέφεραν περισσότερες μέρες υπερφαγίας, πιο συχνές λιγούρες για φαγητό, υψηλότερη κατανάλωση φαγητού, ανησυχίες για το βάρος και το σχήμα, περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης και υψηλότερη προσοχή και παρορμητικότητα. Η διατροφική εγκράτεια και η μη προγραμματισμένη παρορμητικότητα δεν διέφεραν μεταξύ των ομάδων[4].

Τα αποτελέσματα αναπαράγουν τα ευρήματα από μελέτες σε παχύσαρκους ενήλικες, έτσι ώστε ο εθισμός στα τρόφιμα δεν σχετίζεται με την ηλικία, το φύλο, τη μάζα σώματος ή τη διατροφική συγκράτηση, αλλά με υψηλότερη διατροφική παθολογία, περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης και υψηλότερη παρορμητικότητα. Επιπλέον, τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι η ιδιαίτερη παρορμητικότητα της προσοχής σχετίζεται με τον «εθισμό στα τρόφιμα». Η κατανάλωση τροφίμων που μοιάζει με εθισμό φαίνεται να είναι ένας έγκυρος φαινότυπος σε ένα σημαντικό υποσύνολο παχύσαρκων εφήβων που αναζητούν θεραπεία[4].

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1.Eliza L Gordon, Aviva H Ariel-Donges, Viviana Bauman, Lisa J Merlo.  What Is the Evidence for “Food Addiction?” A Systematic Review. Nutrients. 2018 Apr 12;10(4):477.

2.Ja-Hyun Baik.Dopamine signaling in food addiction: role of dopamine D2 receptors. BMB Rep. 2013 Nov;46(11):519–526.

3.Alev Keser1, Ayşegül Yüksel, Gül Yeşiltepe-Mutlu, Asuman Bayhan, Elif Özsu, Şükrü Hatun. A new insight into food addiction in childhood obesity. Turk J Pediatr. 2015 May-Jun;57(3):219-24.

4.Adrian Meule, Tina Hermann, Andrea Kübler. Food addiction in overweight and obese adolescents seeking weight-loss treatment. Eur Eat Disord Rev. 2015 May;23(3):193-8.

 

Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.