Επιτυχία Υποψηφίου

Προσπάθησε να μη γίνεις καπνιστής ή καπνιστρια©

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης (MD, ORL, DDS, PhD), Aικατερίνη Γκέλη (MD, Radiologist)        To κάπνισμα (ενεργητικό και παθητικό) αδιαμφισβήτητα  ευθύνεται για την  αύξηση της νοσηρότητας  και της θνησιμότητας του γενικού πληθυσμού από διάφορες ασθένειες (Χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, καρκίνος).  Γιαυτό το λόγο, τόσον οι ενήλικες, όσο και οι ανήλικοι επιβάλλεται να αναπτύξουν συναίσθηση του κινδύνου και να βοηθήσουν με τη στάση τους να υλοποιούνται  όσα μέτρα έχουν υποδειχτεί από τους αρμοδίους, τόσο για τη διακοπή του καπνίσματος (όσων καπνίζουν), όσο και για την πρόληψη δημιουργίας νέων καπνιστών. Είναι ανάγκη να ευαισθητοποιούνται οι έφηβοι έγκαιρα  για τους κινδύνους του κάθε είδους καπνίσματος (καιόμενο τσιγάρο και ηλεκτρονικό τσιγάρο) και οι ενήλικοι να συμμετέχουν δυναμικά στην εφαρμογή των στρατηγικών που προστατεύουν την δημόσια υγεία.

Από το 1964, διεθνώς,  οι αρμόδιες αρχές των προηγμένων  υγειονομικά κρατών  έχουν κάνει προσπάθειες να πείσουν τους ανηλίκους να μην ξεκινήσουν το κάπνισμα και τους ήδη καπνιστές να το κόψουν με διάφορους τρόπους που έχουν επινοηθεί μέχρι σήμερα.

Οι αντικαπνιστική εκστρατεία συνέβαλε με την πρόληψη περίπου 8 εκατομμυρίων πρόωρων θανάτων και με εκτιμώμενο παρατεταμένο μέσο όρο ζωής από 19 έως 20 χρόνια[1].

Εκτιμάται ότι 1,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι καπνίζουν επί του παρόντος τσιγάρα, και 50 έως 70% πιθανότατα θα πεθάνουν από αιτίες που σχετίζονται με το κάπνισμα. Αυτό μεταφράζεται σε 550 έως 770 εκατομμύρια αναμενόμενους θανάτους από το κάπνισμα μεταξύ εκείνων που καπνίζουν αυτήν τη στιγμή. Πολλοί πρόσθετοι θάνατοι θα προκύψουν σε διαδοχικές γενιές, εάν συνεχιστεί το status quo[2].

To 2016 o  Singh T. και οι συνεργάτες του ανακοίνωσαν με μια μελέτη τους ότι  περίπου 5,6 εκατομμύρια έφηβοι κάτω των 18 ετών αναμένεται να πεθάνουν πρόωρα ως αποτέλεσμα μιας ασθένειας που σχετίζεται με το κάπνισμα[3]. 

Μέχρι σήμερα  τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί κατά του καπνίσματος  είναι τα εξής:

• Αύξηση της φορολογίας των τσιγάρων και των προϊόντων καπνού που οδηγούν σε αύξηση του κόστους αγοράς προϊόντων καπνού.
• Δημιουργία αυστηρών νόμων και επιμελημένη εφαρμογή τους με τους οποίους θα καθορίζεται ποιος μπορεί να αγοράζει  τσιγάρα ή προϊόντα καπνού
• Πώς και πού μπορούν να αγοραστούν τα προϊόντα καπνού.
• Πού και πότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα προϊόντα καπνού (δηλαδή, πολιτικές απαγόρευσης καπνού σε εστιατόρια, μπαρ και άλλους δημόσιους χώρους)
• Περιορισμοί στη διαφήμιση και υποχρεωτικές προειδοποιήσεις για την υγεία στα πακέτα.

Έχουν δημοσιευτεί περισσότερες από 100 μελέτες στις οποίες αναφέρεται  ότι,  η υψηλότερη φορολογία  των τσιγάρων, ιδιαίτερα  μεταξύ των νέων και των ατόμων με χαμηλότερο εισόδημα αποτρέπει την αγορά τσιγάρων[4]. 

Οι νόμοι για τον χώρο εργασίας χωρίς καπνό και οι περιορισμοί στη διαφήμιση έχουν επίσης δείξει ότι συμβάλλουν στη μείωση της χρήσης προϊόντων  καπνού[5].

Η πρόληψη μπορεί επίσης να γίνει και σε επίπεδο σχολείου ή κοινότητας. Δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές, που θα χρησιμοποιούνταν από  τα σχολικά προγράμματα κατά του καπνίσματος. Όσες  μέθοδοι χρησιμοποιηθήκανε μέχρι σήμερα  και λειτούργησαν στις πρώτες δοκιμές είχαν μόνο καθυστερητικό αποτέλεσμα[6]. 

 και καμία δεν ήταν ικανή να διαδοθεί σε μεγάλη κλίμακα. Αυτό δεν σημαίνει ότι τελείωσαν οι προσπάθειες εξεύρεσης  μιας γρήγορης λύσης του προβλήματος του καπνίσματος των εφήβων, που θα βασίζεται  στη λειτουργία του σχολείου. Η εξεύρεσης τρόπου λύσης αποτροπής του καπνίσματος από τους εφήβους θα εξασφάλιζε  μεγαλύτερο όφελος για τη δημόσια υγεία από όσο φαίνεται[7].

Mια ανεπιτυχής προσπάθεια διακοπής της χρήσης νικοτίνης αποτελεί ένα κεντρικό μέτρο του εθισμού στη νικοτίνη, επειδή υποδηλώνει απώλεια αυτονομίας του καπνιστή ή της καπνίστριας. Αυτό είναι και το  καθοριστικό χαρακτηριστικό του εθισμού σε οποιαδήποτε ουσία[8], και αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου για μακροχρόνιες τροχιές χρόνιας χρήσης ουσιών, αγωνία και εξασθένηση των καπνιστών και καπνιστριών.

Στοιχεία από εθνικές και διεθνείς μελέτες καταδεικνύουν τώρα ξεκάθαρα ότι η εκπαίδευση για το κάπνισμα μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική στην πρόληψη των ανθρώπων, ιδιαίτερα των παιδιών και εφήβων, από το να αρχίσουν να καπνίζουν και να βοηθά τους καπνιστές να σταματήσουν[9].

  Οι επιτυχημένες τεκμηριωμένες παρεμβάσεις των κρατικών υπηρεσιών υγείας στοχεύουν να μειώσουν ή να καθυστερήσουν την έναρξη του καπνίσματος, της χρήσης αλκοόλ και της χρήσης παράνομων ναρκωτικών και να βελτιώσουν τα αποτελέσματα στα  παιδιά και τους  εφήβους μειώνοντας ή μετριάζοντας τους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου και ενισχύοντας προστατευτικούς παράγοντες.

Στους παράγοντες κινδύνου διάδοσης του καπνίσματος  περιλαμβάνονται  τα μέλη της οικογένειας ή οι  συνομήλικοι  που καπνίζουν, η χαμηλότερη κοινωνικοοικονομική κατάσταση, η διαβίωση  σε μια γειτονιά με μεγάλη πυκνότητα καταστημάτων καπνού, η μη συμμετοχή σε  ομαδικά αθλήματα, η έκθεση στο κάπνισμα που προβάλεται μέσω κινηματογραφικών ταινιών[10] και η αναζήτηση νέων συναισθημάτων[11].

Αν και οι μεγαλύτεροι έφηβοι είναι πιο πιθανό να ξεκινήσουν το κάπνισμα συγκριτικά με τους  νεότερους έφηβους, όσο νωρίτερα ένα άτομο αρχίσει να καπνίζει ή να χρησιμοποιεί οποιαδήποτε εθιστική ουσία, τόσο πιο πιθανό είναι να αναπτύξει εθισμό. Τα αγόρια είναι επίσης πιο πιθανό να ξεκινήσουν το κάπνισμα στην εφηβεία από ότι οι γυναίκες. Σαράντα τοις εκατό (40,2%) των γυναικών και 49,7% των ανδρών ξεκίνησαν το κάπνισμα πριν από την ηλικία των 16 ετών , σε σύγκριση με το 59,8% των γυναικών και το 50,3% των ανδρών που ξεκίνησαν σε ηλικία 16 ετών ή αργότερα[12].

Ορισμένες τεκμηριωμένες παρεμβάσεις δείχνουν διαρκή αποτελέσματα στη μείωση της έναρξης του καπνίσματος. Για παράδειγμα, οι κοινότητες που χρησιμοποιούν το σύστημα παρέμβασης-παροχής, οι Κοινότητες που Φροντίζουν  μαθητές ηλικίας 10 έως 14 ετών παρουσιάζουν σταθερή μείωση στην έναρξη του τσιγάρου από άνδρες έως και 9 χρόνια μετά το τέλος της παρέμβασης[13].

Οι έφηβοι πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι ξεκινώντας το κάπνισμα κινδυνεύουν να πάθουν ψυχική και σωματική εξάρτηση από τη νικοτίνη και ότι,  αν αυτό συμβεί είναι δύσκολο να απαλλαχτούν από αυτή την τόσο επικίνδυνη εξάρτηση. Τα εθισμένα στη νικοτίνη άτομα χάνουν την αυτονομία τους και γίνονται δέσμιοι να αγοράζουν καθημερινά τσιγάρα ή άλλα προϊόντα καπνού και να δαπανούν το εφηβικό τους χαρτζιλίκι.

   

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1.Holford TR, Meza R, Warner KE, et al. Tobacco control and the reduction in smoking-related premature deaths in the United States, 1964-2012. JAMA. 2014;311(2):164-171.

2.John P A Ioannidis, Judith J Prochaska. Smoking Cessation, or How to Avert Half a Billion Premature Deaths – Now. NEJM Evid. 2024 Mar;3(3):EVIDe2300322.

3.Arrazola RA, Corey CG, et al. Tobacco Use Among Middle and High School Students–United States, 2011-2015. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2016;65(14):361-367.

4.Chaloupka FJ, Yurekli A, Fong GT. Tobacco taxes as a tobacco control strategy. Tob Control. 2012;21(2):172-180.

5.Warner KE. Tobacco control policies and their impacts. Past, present, and future. Ann Am Thorac Soc. 2014;11(2):227-230.

6.Reid DJ, McNeill AD, Glynn TJ. Reducing the prevalence of smoking in youth in Western Countries: an international review. Tobacco Control. 1995;4:266–277.

7.Donald Reid 1Failure of an intervention to stop teenagers smoking.Not such a disappointment as it appears. BMJ. 1999 Oct 9;319(7215):934–935.

8.Rounsaville BJ, Spitzer RL, Williams JB. Proposed changes in DSM-III substance use disorders: description and rationale. Am J Psychiatry. 1986;143(4):463-468.

9.John C. Catford, Don Nutbeam, Martin C. Woolaway. Effectiveness and cost-benefits of smoking education. Journal of Public Health, Volume 6, Issue 4, November 1984, Pages 264–272,

10.Sargent JD, Beach ML, Adachi-Mejia AM, Gibson JJ, Titus-Ernstoff LT, Carusi CP, Swain SD, Heatherton TF, Dalton MA. Exposure to movie smoking: its relation to smoking initiation among US adolescents. Pediatrics. 2005 Nov;116(5):1183-91.

11.Adachi-Mejia AM, Carlos HA, Berke EM, Tanski SE, Sargent JD. A comparison of individual versus community influences on youth smoking behaviours: a cross-sectional observational study. BMJ Open. 2012;2(5).

12.Thompson AB, Tebes JK, McKee SA. Gender differences in age of smoking initiation and its association with health. Addict Res Theory. 2015;23(5):413-420.

13. Oesterle S, Hawkins JD, Kuklinski MR, et al. Effects of Communities That Care on Males’ and Females’ Drug Use and Delinquency 9 Years After Baseline in a Community-Randomized Trial. Am J Community Psychol. 2015;56(3-4):217-228.

Σημείωση: Το παρόν επιστημονικό άρθρο γράφτηκε για λόγους ενημέρωσης των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελεί  μέσο διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελεί ιατρική συμβουλή για ασθενείς, από τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς του άρθρου.

Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση.
Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά μπορεί να χορηγούνται συμπληρωματικά, χωρίς να παραιτούνται οι ασθενείς από  τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, που γίνονται, όταν χρειάζονται, υπό ιατρική καθοδήγηση,  παρακολούθηση και ευθύνη. Οι παρατιθέμενες διαφημίσεις εξυπηρετούν της δαπάνες συντήρησης της παρούσας ιστοσελίδας 

Το παρόν άρθρο προστατεύεται από το Νόμο 2121/1993 και 4481/2017 για την πνευματική ιδιοκτησία. Η ολική ή μερική αντιγραφή του παρόντος επιστημονικού άρθρου χωρίς τη γραπτή έγκριση του Δρ Δημητρίου Ν. Γκέλη θεωρείται κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας και διώκεται βάσει της νομοθεσίας.